Hadım Sinan Paşa

Hadım Sinan Paşa (ö. 22 Ocak 1517, Rıdaniye), I. Selim saltanatında 18 Haziran 1515-23 Eylül 1515 ile 26 Nisan 1516-22 Ocak 1517 tarihleri arasında iki kez sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.


Hayatı

Aslen Bosnalıdır [1] ve doğu Bosna’da Boroviniç adlı bir soylu aile mensubudur.[2]

Devşirme olarak İstanbul’a getirilip Enderun‘da yetiştirildi. Hadım olduğu için Akağalar Ocağı’na alındı. 1514’de Bosna Sancakbeyliği görevi ile saraydan çıkma yaptı.[1]23 Nisan 1514’de Anadolu beylerbeyliği görevi verilerek Yavuz Sultan Selim‘in İran Seferi hazırlıklarına katkı yaptı. Anadolu beylerbeyi olarak eyalet askerleri komutanı olarak İran Seferi’ne katıldı. 23 Ağustos 1514 Çaldıran Savaşı‘nda Anadolu Beylerbeyi olarak ordunun sağ kanadına komuta etti. Bu muharebede bu sağ kanata yüklenen Şah İsmâil’in komutanlarından Ustaclu Mehmed Han’ın saldırısını geri püskürttü ve karşı taaruza geçip Şah İsmail ordusunu arkadan çevirip galibiyetin sağlanmasında çok büyük katkısı oldu. Çaldıran Savaşı’nda şehit olan Rumeli Beylerbeyi Hasan Paşa yerine Eylül’de Rumeli beylerbeyi görevine getirildi.[1]

Yavuz Sultan Selim İran seferinden sonra İstanbul’a geri dönmeyip ordu ile Amasya’da kışlamaya karar vermişti. Fakat kapıkulu askeri bundan hoşnutsuzdu. Askerler arasında ertesi yılda İstanbul’a dönülmeyip İran seferin devam edeceği söylentileri yayılınca yeniçeriler isyankar oldular. Bu isyan ortaya çıkıca otorite gösteremediklerinden dolayı Sadrazam Hersekli Ahmet Paşa ile ikinci vezir Dukakinoğlu Ahmet Paşa görevlerinden alındılar. Ama 18 Aralık 1514’de Dukakinoğlu Ahmet Paşa sadrazam yapıldı. Ama Amasya’da kışlayan yeniçeriler arasında tekrar bir isyan çıktı. Yeniçeriler vezirlerden Pîrî Mehmed Paşa‘nın ve padişah lalası Halim Çelebi’nin kaldığı evleri yağmaladılar. Divana çıkıp bağırıp çağırdılar. Yavuz Sultan Selim bu isyanın neden çıktığını gizlice araştırttı ve isyancıların sadrazam tarafından kışkırtıldığı öğrenildi ve bunun üzerine Dukakinoğlu Ahmed Paşa, Mart 1515’da I. Selim’in eliyle önce hançerlendi, sonra da yığıldığı yerde akhadımağaları tarafından kafası kesildi.[3] Padişah bir müddet yeni bir sadrazam tayin etmedi.

Bu idamın diğer bir sebebi İran Seferi sırasında Memlukluları tutup Osmanlılar aleyhinde olan Dülkadiroğulları beyi Alaüddevle Bozkurt Bey ile sadrazam Dukakinoğlu Ahmet Paşaile gizlice mektuplaşmakta olduğunun öğrenilmesi idi. Padişah Dülkadiroğulları beyi Alaüddevle Bozkurt Bey’i elemine etmeye karar verdi. 1515 ilkbaharında Dulkadiroğulları üzerine bir sefer düzenlendi ve Rumeli Beylerbeyi olan Hadim Sinan Paşa bu sefere padişah tarafından serasker tayin edildi. 12 Haziran 1515’de Hadım Sinan Paşa komutası altında bulunan Osmanlı gücü ile Dülkadiroğulları beyi Alaüddevle Bey ordusu yapılan “Turnadağı (Göksun) Muharebesi”‘nde Osmanlı ordusu üstün bir galibiyet kazandı. Hadım Sinan Paşa yenik Dulkadiroğulları beyi Alaüddevle Bey’in başını Amasya’ya Yavuz Sultan Selim’e gönderdi. Bu savaş sonunda Maraş ve Elbistan Osmanlı topraklarına katıldı.[1]

Bu galibiyeti dolayısıyla padişah Hadım Sinan Paşa’yı 18 Haziran 1515’de sadrazam olarak görevlendirdi. Bundan sonra İstanbul’a gelen Yavus Sultan.Selim burada diğer bir savaşa “Suriye-Mısır Seferi”‘ne hazırlanmaya başladı ve organizasyon için tecrübeli bir sadrazam gerektiği açıktı. Bu nedenle Yavuz Sultan Selim 3 Eylül 1515’de Hadim Sinan Paşa’yı sadrazamlıktan uzaklaştırdı ve yerine tecrübeli Hersekli Ahmet Paşa‘yı 5. kez sadrazam tayin etti. Azledilmesinin kendisinin bir hatası sebebiyle olmadığını ve ona olan teveccühünün devam ettiğini göstermek için de Yavuz Sultan Selim ona bir miktar nakit para, kaftan ve kılıç gibi hediyeler gönderdi.[1]

1516 ilkbaharında İranlı Safevilerinin Doğu Anadolu ve Diyarbakır taraflarında bazı saldırgan hareketlerde bulunduğu Bıyıklı Mehmet Paşa’nın gönderdiği haberlerden öğrenildi. Buna pek öfkelenen padişah 26 Nisan 1516’da şahsen sadrazam Hersekli Ahmet Paşa’nın yakasına yapışıp onu yumrukladı; sadrazamlıktan azledip Yedikule zindanında tutuklattıp Hadim Sinan Paşa’yı ikinci kez sadrazam tayin etti.[4]

Padişah sadrazama ordunun ve donanmanın hızla yeni bir sefere hazırlanması için kati emirler verdi. Mısır Seferi hazırlıkları önce gizli tutulmaya çalışıldı. Ama tersanede yeni gözler kurulup yeni gemiler yapılması, seferin Akdeniz üzerine olacağını açıkça göstermekteydi. Devlet Mısır Memluklüleri üzerine sefer yapılabilirliği hakkında şeyhülislam ve ulemadan gizli fetva aldı. Memluk Sultanı Kansu Gavri bu seferi önlemek için Yavuz Sultan Selim’e çok samimi ve yumuşak mektuplar gönderdi ama padişah kararındna dönmedi. 28 Nisan 1516’da Hadım Sinan Paşa Üsküdar’dan harekete geçti. Hedefi Kayseri‘de toplanmakta olan ordunun başına geçmekti. Kayseri’ye vardıktan sonra toplanan ordu seraskeri olarak Diyarbayır tarafına yürüdü. Yavuz Sultan Selim ise 5 Haziran 1516’da Üsküdar’a geçip hedefi Şam olarak sefer hareketine başladı ve Elbistan ovasında Padişah Hadim Sinan Paşa’nın komutasındaki ana orduya yetişti.[4]

Osmanlı ve Memluklu orduları Suriye’de Halep‘in 44 km kuzeyinde bulunan Dabık kasabası kenarında bulunan “Merc-i Dabık (Dabık Merası)” mevkiinde 24 Ağustos 1516 karşılaştılar. Mercidabık Muharebesi Osmanlı ordusunun elinde bulunan ve çok iyi kullanılan ateşli silahlar, özellikle sahra topları, üstünlüğü dolayışyla ikindi vakti Memluklu ordusunun yenilgisi ile sonuçlandı. Memluklu sultanı Kansu Gavri bu muharebede hayatını kaybetti. Sadrazam Hadım Sinan Paşa bu muharebede büyük yararlılık gösterdi. Böylece Anadolu’da Malatya, Divriği ve Suriye’de Halep, Hama ve Humus Osmanlılar eline geçti. Eylül sonlarına doğru Şam ve Gazze fethedildi. Gazze’den Mısır üzerine ilerlemeye başlayan Osmanlı ordusu daha Sina Çölü’ne girmeden Han Yunus mevkinde çoğunluğu Memluklu süvari askerlerinden oluşan Canberdi Gazali komutasında bir Memluklu ordusu ile çarpışmaya girişti. 28 Ekim 1516’de, Hadım Sinan Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu ile Canberdi Gazali komutasındaki Memluklu güçleri arasında yapılanHan Yunus Muharebesi‘nde Osmanlı güçleri Memlukluların süvari hcucmunu durdurmaya başardı. Bu muharebede Memluklu komutanı Canberdi Gazali yaralandı ve Memluklu gücü yenik düşüp Gazze’yi bırakıp Mısır’a geri çekildi. Osmanlı ordusu Sina Çölü‘nü geçmeye başlamadan, Kudüs’ü ziyaret için ana ordudan ayrılmış olan Yavuz Sultan Selim deKudüs‘ü teslim alıp ziyaret ettikten sonra Osmanlı ordusuna katıldı.[4]

Memluklülerin yeni sultanı olan Tomanbay Sina Çölü’nün güneyinde Ridaniye’de Venediklilerden top ve silah alarak kuvvetli bir savunma hattı kurmuştu. Osmanlı ordusu 3 Ocak 1517 ile 16 Ocak 1517’de Sina Çölü‘nü 13 gün içinde geçerek, Ridaniye’de Memlûk Ordusu ile karşılaştı. Osmanlı güçlerinin bir kısmı sadrazam Hadım Sinan Paşa komutanlığı altında Tomanbay’ın planladığı gibi Memluklu savunma hattının önünde savaşa girişti. Fakat Osmanlı ordusunun büyük bir kısmı Yavuz Sultan Selim komutanlığı altında El-Mukaddam Dağı’nın etrafını dolaşarak güneyden saldırmaya başladı ve böylece Tomanbey’in yönleri sabit olan toplarını etkisiz hale getirdi. 22 Ocak’da iki ordu arasındaRidaniye Muharebesi başladı. Memluklu ateşli silahlarının etkisizliğine karşılık Osmanlı ordusu ateşli silahlarla donatılmış birliklerini ve sahra toplarını çok etkili olarak kullanarak savaş alanında üstünlük sağladı. Tomanbay bu muharebeyi kaybetmiş olduğunu anlayınca en cesur askerlerinden bir baskın birliği kurup Osmanlı merkez güçlerinin karagahına bir baskın düzenledi. Bu birlikle Osmanlı ordusunun merkezdeki savaş hatlarını yararak Sultan Selim’in otağı sandığı Sadrazam’ın çadırına girdi ve göğüs göğüse yapılan bu çarpışmalar sonucu sadrazam Hadim Sinan Paşa öldürüldü.[1]

Muharebenin kazanılmasından sonra Yavuz Sultan Selim, cesur, gözüpek, cihângîr ve aynı zamanda başarılı olan bu değerli sadrazamının şehit oluşundan çok müteessir oldu.[2]Hadım Sinan Paşa Ridaniye zaferinin ertesi günü “Şeyh Timurtaş Zaviyesi”‘ne gömüldü. Onun için bu mevkide Sultan Selim emri ile bir türbe yapıldı.[1]


Kaynakça

  • Alper, Ömer Mahir, “Sinan Paşa (Hadım)”, (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.544 ISBN:975-08-0072-9
  • Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
  • Turan, Şeraffedin, “Hadım Sinan Paşa”, (1988) Türkiye Diyanet Vakfi İslam Ansiklopedisi, İstanbul, Cilt 15 s.7-8
  • “e-tarih” websitesinde “Hadim Sinan Pasa” maddesi
  1. ^ a b c d e f g Alper, Ömer Mahir, “Sinan Paşa (Hadım)”, (1999) “Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.544 ISBN:975-08-0072-9
  2. ^ a b “e-tarih” websitesinde “Hadim Sinan Paşa” maddesi
  3. ^ Altan, Çetin (2010) Tarihin Saklanan Yüzü ISBN 975-10-1210-4 İstanbul:İnkılap Yayınevi ISBN:9751012104 s.34
  4. ^ a b c Sakaoğlu, Necdet (1999) Bu Mülkün Sultanları, İstanbul:Oğlak Yayınları ISBN: 975-329=8-299-5 s.122

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/Had%C4%B1m_Sinan_Pa%C5%9Fa 

Comments

Add a Comment
  1. Your comment is awaiting moderation.

    You said it very well..
    https://www.visitwaushara.com/
    canadian pharmacies
    trust pharmacy canada
    canadian drugstore reviews
    northwestpharmacy

  2. Your comment is awaiting moderation.

    Terrific data. Kudos!
    https://www.waltcoexpress.com/
    drugs without prescription
    top rated canadian pharmacies online
    pharmacies near me
    london drugs canada

  3. Your comment is awaiting moderation.

    Very good stuff. Cheers!
    https://www.waltcoexpress.com/
    no prior prescription required pharmacy
    canadian pharmacies that ship to us
    canadian pharmacy meds
    northwestpharmacy

  4. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing content. Kudos.
    https://www.dunamisproductions.com/
    buying prescription drugs canada
    canada online pharmacies
    candrugstore com
    canadian pharmacies

  5. Your comment is awaiting moderation.

    Helpful postings. Regards!
    https://www.interlandchemie.com/
    pharmacy tech
    canadian pharmaceuticals online
    legitimate canadian mail order pharmacies
    canada online pharmacies

  6. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Thanks a lot.
    https://www.lunarciel.com/
    top rated online canadian pharmacies
    canadian pharmacies online
    cheap prescription drugs
    aarp approved canadian online pharmacies

  7. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing many of useful data!
    https://www.interlandchemie.com/
    pharmacy canada
    canadian online pharmacies
    onlinecanadianpharmacy.com
    northwest pharmacy

  8. Your comment is awaiting moderation.

    Valuable facts. With thanks!
    https://www.visitwaushara.com/
    canadapharmacyonline.com
    canada drugs
    canadian pharmacies shipping to usa
    canadian pharmacy online

  9. Your comment is awaiting moderation.

    You actually said it effectively!
    https://www.dunamisproductions.com/
    pharmacies in canada
    canadian pharmacy online
    pharmacies near me
    canada online pharmacies

  10. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Thank you.
    https://www.lunarciel.com/
    prescription price comparison
    canada pharmaceuticals online
    prescription price comparison
    canadian pharmacies online

  11. Your comment is awaiting moderation.

    You suggested that terrifically!
    https://www.waltcoexpress.com/
    canada drug
    global pharmacy canada
    rx price comparison
    canadian pharmacy

  12. Your comment is awaiting moderation.

    Regards, Numerous material.

    https://www.waltcoexpress.com/
    pharmacy cost comparison
    online pharmacies of canada
    overseas pharmacies
    top rated canadian pharmacies online

  13. Your comment is awaiting moderation.

    You actually explained that terrifically!
    https://www.interlandchemie.com/
    canadianpharmacy
    canadian pharmacies that ship to us
    canadapharmacyonline.com
    canada pharmacy

  14. Your comment is awaiting moderation.

    You explained that fantastically.
    https://www.visitwaushara.com/
    canada online pharmacies
    canadian viagra
    international pharmacies that ship to the usa
    online pharmacies canada

  15. Your comment is awaiting moderation.

    You actually reported this superbly!
    https://www.interlandchemie.com/
    canadian pharmacies shipping to usa
    northwest pharmacy
    canadian pharma companies
    canadian viagra

  16. Your comment is awaiting moderation.

    Useful content. Cheers!
    https://www.dunamisproductions.com/
    buy online prescription drugs
    global pharmacy canada
    canadian cialis
    northwest pharmacy

  17. Your comment is awaiting moderation.

    Good material. With thanks!
    https://www.visitwaushara.com/
    best canadian pharmacies
    online pharmacies of canada
    canadian drug
    top rated canadian pharmacies online

  18. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Cheers.
    https://www.dunamisproductions.com/
    canadian pharmacy viagra brand
    canada drug
    pharmacies in canada
    top rated canadian pharmacies online

  19. Your comment is awaiting moderation.

    Superb postings. Many thanks!
    https://www.waltcoexpress.com/
    drugs without prescription
    top rated canadian pharmacies online
    discount drugs online pharmacy
    canada pharmacy

  20. Your comment is awaiting moderation.

    Seriously loads of beneficial information!
    https://www.waltcoexpress.com/
    best non prescription online pharmacies
    canada drug
    prescription cost comparison
    canadian pharmacies that ship to us

  21. Your comment is awaiting moderation.

    Awesome write ups, Cheers!
    https://www.interlandchemie.com/
    canadian online pharmacy
    northwest pharmacy
    best canadian online pharmacy
    canadian pharmacies

  22. Your comment is awaiting moderation.

    Point very well used!.
    https://www.waltcoexpress.com/
    prescription cost
    canadian pharmaceuticals online
    no prescription pharmacies
    canada drugs online

  23. Your comment is awaiting moderation.

    You revealed that perfectly!
    https://www.interlandchemie.com/
    online pharmacy reviews
    canada pharmacy
    candrugstore com
    northwestpharmacy

  24. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos! Quite a lot of information!

    https://www.interlandchemie.com/
    drug costs
    northwestpharmacy
    safeway pharmacy
    northwest pharmacy

  25. Your comment is awaiting moderation.

    Good material, Many thanks!
    https://www.visitwaushara.com/
    top rated online canadian pharmacies
    canadian pharmacies
    drugs without prescription
    canadian drugs

  26. Your comment is awaiting moderation.

    You suggested this terrifically!
    https://www.dunamisproductions.com/
    canadapharmacy
    canada pharmacy
    trust pharmacy canada
    northwest pharmacy

  27. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely said. .
    https://www.lunarciel.com/
    discount pharmaceuticals
    online pharmacies canada
    canada pharmacy online orders
    canadian pharmacies that ship to us

  28. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks! Lots of material.

    https://www.interlandchemie.com/
    online canadian pharmacy
    online pharmacies canada
    discount prescription drug
    canadian pharmacy

  29. Your comment is awaiting moderation.

    Very good write ups, Kudos.
    https://www.waltcoexpress.com/
    canada pharmacy online no script
    canadian cialis
    prescription price comparison
    canada online pharmacies

  30. Your comment is awaiting moderation.

    Wonderful material. With thanks!
    https://www.lunarciel.com/
    best online pharmacies canada
    canadian pharmacies without an rx
    canada drug
    canadian pharmacies that ship to us

  31. Your comment is awaiting moderation.

    Truly all kinds of very good knowledge!
    https://www.waltcoexpress.com/
    canadian online pharmacies prescription drugs
    canadian online pharmacy
    online drugs
    canada pharmacy

  32. Your comment is awaiting moderation.

    You actually explained that superbly!
    https://www.visitwaushara.com/
    prescription drugs online without doctor
    canadian pharmacies
    canadian online pharmacy reviews
    canadian pharcharmy

  33. Your comment is awaiting moderation.

    Wow a lot of amazing knowledge!
    https://www.visitwaushara.com/
    highest rated canadian pharmacies
    canada pharmaceuticals online
    best online international pharmacies
    london drugs canada

  34. Your comment is awaiting moderation.

    Regards. A lot of advice!

    https://www.interlandchemie.com/
    discount drugs online pharmacy
    online pharmacies of canada
    buy cialis
    trust pharmacy canada

  35. Your comment is awaiting moderation.

  36. Your comment is awaiting moderation.

    You said it perfectly..
    https://www.waltcoexpress.com/
    online pharmacy usa
    global pharmacy canada
    cheap drugs online
    canadian cialis

  37. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot, A lot of posts!

    https://www.visitwaushara.com/
    prescription cost
    canadian pharcharmy
    canada drug prices
    canadian pharcharmy

  38. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible a good deal of fantastic facts.
    https://www.lunarciel.com/
    northwest pharmacy canada
    canadian pharmacies
    online drugs
    canadian pharmaceuticals online

  39. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible all kinds of excellent knowledge.
    https://www.lunarciel.com/
    highest rated canadian pharmacies
    canadian pharmacy
    mexican pharmacy online
    canadian pharmacy online

  40. Your comment is awaiting moderation.

    You actually reported that well!
    https://www.waltcoexpress.com/
    walmart pharmacy price check
    canadian online pharmacy
    online discount pharmacy
    mexican pharmacies shipping to usa

  41. Your comment is awaiting moderation.

    Effectively expressed without a doubt. .
    https://www.waltcoexpress.com/
    best online pharmacies no prescription
    canada pharmacy online
    canada pharmacies online
    top rated canadian pharmacies online

  42. Your comment is awaiting moderation.

    Really loads of useful facts.
    https://www.dunamisproductions.com/
    canadapharmacy com
    canada pharmaceutical online ordering
    pharmacy prices compare
    canadian viagra

  43. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks, I enjoy it!
    https://www.waltcoexpress.com/
    best online pharmacy stores
    canadianpharmacy
    canadian family pharmacy
    canadian pharmacies online

  44. Your comment is awaiting moderation.

    You reported this terrifically.
    https://www.lunarciel.com/
    drugstore online
    top rated canadian pharmacies online
    canada online pharmacies
    canadian pharmacies without an rx

  45. Your comment is awaiting moderation.

    You have made your position very clearly.!
    https://www.lunarciel.com/
    canadapharmacy com
    canada drugs
    us pharmacy no prior prescription
    canadian pharmacy online

  46. Your comment is awaiting moderation.

    Beneficial content. Many thanks!
    https://www.dunamisproductions.com/
    buying prescription drugs canada
    canada pharmaceutical online ordering
    drug price
    trust pharmacy canada

  47. Your comment is awaiting moderation.

    Seriously tons of awesome tips!
    https://www.waltcoexpress.com/
    canada pharmacies without script
    canadian pharcharmy
    walgreens pharmacy
    mexican pharmacies shipping to usa

  48. Your comment is awaiting moderation.

    Very good facts. Many thanks!
    https://www.dunamisproductions.com/
    online discount pharmacy
    canadian drugs
    online pharmacy without a prescription
    canadian pharmacies online

  49. Your comment is awaiting moderation.

    You mentioned this perfectly.
    https://www.waltcoexpress.com/
    online canadian pharcharmy
    canada pharmacy
    canada drugs online pharmacy
    canadian pharmacy online

  50. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks, Wonderful information!
    https://www.waltcoexpress.com/
    cheap prescription drugs
    canadian drugs
    online drugstore
    canadian pharmacies-24h

  51. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely expressed! !
    https://www.visitwaushara.com/
    prescription drug
    global pharmacy canada
    mexican pharmacies shipping to usa
    canada drug

  52. Your comment is awaiting moderation.

    You made your position very effectively.!
    https://www.visitwaushara.com/
    prescription drugs canada
    north west pharmacy canada
    pharmacy prices
    canada drug

  53. Your comment is awaiting moderation.

    Wow tons of good facts.
    https://www.dunamisproductions.com/
    canadian drug store
    north west pharmacy canada
    prescription drug price comparison
    online pharmacies of canada

  54. Your comment is awaiting moderation.

    Very well spoken really! .
    https://www.waltcoexpress.com/
    canadian online pharmacies
    canadian pharmacies that ship to us
    canadian viagra
    canadian online pharmacy

  55. Your comment is awaiting moderation.

    Very good forum posts, Thanks!
    https://www.waltcoexpress.com/
    prescription drugs online without
    canadian pharmaceuticals online
    best canadian mail order pharmacies
    canada pharmacy online

  56. Your comment is awaiting moderation.

    You said it nicely..
    https://www.lunarciel.com/
    online rx pharmacy
    canada drug
    canadian meds
    canadian drugs

  57. Your comment is awaiting moderation.

    Lovely material. Many thanks!
    https://www.lunarciel.com/
    mail order pharmacy
    northwest pharmacy
    compare rx prices
    top rated canadian pharmacies online

  58. Your comment is awaiting moderation.

    Lovely material, Appreciate it.
    https://www.lunarciel.com/
    pharmacy prescription
    canada pharmaceuticals online
    buy drugs online
    canadian pharmacies online

  59. Your comment is awaiting moderation.

    You actually suggested that wonderfully!
    https://www.waltcoexpress.com/
    cialis canadian pharmacy
    trust pharmacy canada
    prescription prices comparison
    canadian viagra

  60. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely expressed! .
    https://www.interlandchemie.com/
    canada pharmacy no prescription
    north west pharmacy canada
    prescription drug
    canadian pharmacies that ship to us

  61. Your comment is awaiting moderation.

    Superb write ups, Many thanks.
    https://www.visitwaushara.com/
    buy prescription drugs canada
    london drugs canada
    prescription drugs online without doctor
    canada pharmacy

  62. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Cheers!
    https://www.waltcoexpress.com/
    canadian prescription drugs
    canadian pharmacy
    mail order pharmacies
    canadian drugs

  63. Your comment is awaiting moderation.

    You said it adequately..
    http://canadianpharmacyntx.com/
    canadapharmacy com
    canadianpharmacy
    buy prescription drugs canada
    canada drugs

  64. Your comment is awaiting moderation.

    Whoa all kinds of fantastic facts.
    http://canadianpharmacysilo.com/
    canadian prescription
    canadian drugs
    web medical information
    canadian pharmacies online

  65. Your comment is awaiting moderation.

    Point very well used!!
    https://nicktambone.com/
    canadian prescription
    london drugs canada
    best canadian prescription prices
    canadian drugs

  66. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks. I like it!
    http://talahicc.com/
    buying drugs canada
    mexican pharmacies shipping to usa
    canada pharmacies online
    canadian drugs

  67. Your comment is awaiting moderation.

    You actually reported that well!
    https://nicktambone.com/
    discount prescription drug
    canadian drugs
    mexican pharmacies
    canadian cialis

  68. Your comment is awaiting moderation.

    Regards! Wonderful information!
    http://canadianpharmacyntx.com/
    pharmacy near me
    canadian cialis
    best canadian mail order pharmacies
    aarp approved canadian online pharmacies

  69. Your comment is awaiting moderation.

    Helpful knowledge. Cheers!
    http://canadianonlinepharmacynnm.com/
    approved canadian pharmacies online
    top rated canadian pharmacies online
    pharmacy near me
    canadian cialis

  70. Your comment is awaiting moderation.

    You suggested this very well!
    http://www.canadianpharmacymsn.com/
    canadian drugs without prescription
    northwest pharmacy
    mexican pharmacies shipping to usa
    canada pharmacy online

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir