Lütfi Paşa

Damat Çelebi Lütfi Paşa (d. 1488 ? – ö. 27 Mart 1564 Dimetoka), Kanuni Sultan Süleyman saltanatı döneminde 13 Temmuz 1539 – Nisan 1541 arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. [1]


Hayatı

Nerede doğduğu ve nereli olduğu bilinmemektedir. Fakat Arnavut asıllı olduğu rivayet edilmektedir.[1] [2]Avlonya civarından devşirmeolarak getirilmiş ve Enderun‘da eğitim görmüştür. Çıkma ile çuhadar görevi verilmiştir. 1512’de Yavuz Sultan Selim‘in tahta geçtikten sonra müteferrika olarak saraydan dış göreve çıkmıştır. Daha sonra sırasıyla çaşnigirbaşı, kapıcıbaşı ve miralemlik görevlerinde bulunmuştur .[2]

Kanuni Sultan Süleyman’ın tahta çıkınca önce Kastamonu sonra Aydın Sancakbeyi olmuştur. 1522 yılında Rodos kuşatmasına katılmış sonra Yanya sancakbeyliğine atanmıştır. Bu görevde iken kendi sancak askeri başında 1529’da I. Viyana Kuşatması‘na katılmıştır. 1534 yılında Karaman beylerbeyi olup, bu görevdeyken Irakeyn Seferi‘ ne katılmıştır. Daha sonra Anadolu ve Rumeli beylerbeyliği görevlerinin akabinde üçüncü vezirliğe yükselmiş, 1537 yılında donanmadaki kara askerlerinin serdarı olarak Barbaros Hayrettin Paşa ile birlikte Korfu Kuşatması‘nda bulundu. İki hafta kadar devam eden kuşatma, Lütfi Paşa’nın zafer beklentisi mesajları göndermesine rağmen padişahın emriyle kaldırılmıştır. 1538’de ikinci vezirliğe tayin edilmiş ve Boğdan seferine katılmıştır.[1].

Genç yaştan itibaren devlet görevine gelen Lütfi Paşa aynı zamanda I. Selim’in kızı ve Kanuni’nin kız kardeşi olan Şah Sultan‘la 19 yıl süren bir evlilik yaparak saraya damat da olmuştur.

13 Temmuz 1539’da Ayas Mehmet Paşa‘nın vebadan vefatı üzerine sadrazamlık görevine getirilmiştir. Lütfi Paşa bu görevde iki yıl kalmış, bu esnada Osmanlı-Venedik savaşına son veren 1540 tarihli antlaşmada önemli rol oynamış, Habsburg elçileriyle yapılan müzakereleri yönetmiştir. Budin seferi hazırlıkları esnasında görevinden azledilmiştir.[3] Nisan 1541’de başkentte çok ilginç bir sadrazam tedbiri dedikodusu yayılmıştır. Bu söylentiye göre Sadrazam Lütfi Paşa fuhuş yapan bir kadının cinsiyet organını üstra ile oydurtup onu idam ettirmişti. Bu dedikoduları duyan karısı padişahın kızkardeşi Şah Sultan kocasına

Hangi vezir zamanında bu yüzden keşf-i avret kılınmıştır ki senin asrinda vaki ola?”

diyerek ayıplamış. Bunun üzerine Lütfi Paşa tarafından tokatlanmıştı. Bu nedenle cariyeleri ve harem ağaları sadrazamı tartaklamıştı [4].

Nisan 1541’de olan bu olayı öğrenen padişah Lüfi Paşa’yı sadrazamlıktan azletmiş ve yerine Hadım Süleyman Paşa sadrazam olarak göreve getirmiştir.

Lütfi Paşa bundan sonra eşi Şah Sultan’dan boşanmış saray akrabalığı sona ermiştir. Azledildikten sonra da Lütfi Paşa, 200.000 akçe has ile Dimetoka‘ya sürülmüştür. Lütfi Paşa 1542’de affedilip Hicaz‘a hacca gitmiştir. Hac dönüşünde Dimetoka’daki çiftliğine çekilmiş ve daha çok eser telifiyle meşgul olmuştur. Bu Dimetoka’daki emeklilik hayatı 20 yıl kadar sürmüştür.[1]

27 Mart 1564 de çiftliğinde vefat etmiştir. Cenazesi Yenikapı’da defnolunmuştur.[2]


Değerlendirme

Sicill-i Osmani’de şöyle değerlendirilmektedir.[2]

Öfkeli ve sertti. Nahiv, sarf ve fıkıhda bilgili olup ilminde mağrurdu. Tavrı laubali (idi).

Günümüz Osmanlı kişileri hakkında önemli bir biyografi eserinde ise şu değerlendirilme yapılmıştır:[1]

Osmanlı haberleşme, ulak sistemi ile ilgili olarak yeni düzenlemeler yapmış ve aksaklıkları gidermeye çalışmıştır. Maliyede özellikle israftan kaçınılmasına yönelik uygulamalar başlatmış(tır)… Devlet politikasinda akılcıliığı ön plana alarak denizlere özel önem vermiş(tir).. Bu arada Venediklilerle bir sulh akdetmiştir.


Eserleri

Sadarete geçer geçmez henüz tanınmayan Mimar Sinan‘ı saraya takdim etmiş, böylece mimaride bir dönemin başlangıcına vesile olmuştur.

Lütfi Paşa’nın yirmiyi aşan eserlerinin çoğu dini konularda, iki tanesi ise tarihle ilgilidir.[1]

  • En çok bilinen eseri, Tevârîh-i Âl-i Osman olup, Osmanlı devletinin kuruluşundan 1553’e kadar olan dönemi anlatır. [5]
  • Asafname ise Lütfi Paşa’nın en tanınmış eseri olup, hayat hikayesini ayrıntılı tarihler vermeden, ihtiva eder. Siyasetname türündeki bu eser devlet idaresi, mesleğine ait tespitler ve bilgiler ihtiva eder. [6]
  • “Halisil Ümme Marifeti-l eimme” adlı eseri Arapça yazılmıştır. Bu eserin ana teması Osmanlı sultanlarının halifeliklerini meşruiyetidir. Bu nedenle kurum olarak halifeliği ele almıştır. Bu kurumun “Kureyşli” olma sorunu üzerinde durmuştur. Bu niteliğin “şer-i saadet”‘e ait bir şart olduğunu kabul etmiş; ama halifelik için diğer şartların da bulunması gereğine işaret etmiştir. Osmanlı sultanlarının bu diğer şartları taşıdıkları için halifeliklerinin meşru olduğu sonucuna varmıştır. Bu inceleme Osmanlı politika edebiyatında halifelik kurumunu ele alan ilk eser olduğu için çok önemlidir.[1]

Popüler kültürdeki yeri

2003 Yapımı Hürrem Sultan dizisinde Lütfi Paşa’yı Levent Yılmaz tarafından canlandırılmıştır. 2011-2014 yılları arasında yayınlanan Muhteşem Yüzyıl dizisinde ise Lütfi Paşa’yıMehmet Özgür canlandırmıştır.


Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g Özcan, Azmi, “Lütfi Paşa”, (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.47-48 ISBN:975-08-0072-9
  2. ^ a b c d Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN:975-333-0383 C.1V say.91 [1]
  3. ^ Sadrazam Lütfi Paşa’nın Dimetoka Vakfı, Ümit Kılıç
  4. ^ Sakaoğlu, Necdet (1999), Bu Mülkün Sultanları, İstanbul:Oğlak Yayınları ISBN:976=5-329-2996 s.126
  5. ^ Atik, Kayhan, (2001) Lütfi Paşa ve Tevârıh-i Âl-i Osman, Ankara:Başbakanlık Basımevi.
  6. ^ Lütfi Paşa, (haz. Ahmet Uğur), (1982) Asafname, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı

Dış bağlantılar

  • Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
  • Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5.
  • Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN:975-333-0383 C.1V say.91 [2]
  • Özcan, Azmi, “Lütfi Paşa”, (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.47-48 ISBN:975-08-0072-9
  • Gökbilgin, Tayyib, “Lütfi Paşa”, (1997) İslam Ansiklopeisi, Eskişehir: Milli Eğitim Basımevi, C.VII, s.96-101.

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/L%C3%BCtfi_Pa%C5%9Fa

Comments

Add a Comment
  1. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers, I like this.
    https://www.lunarciel.com/
    prescription drug assistance
    canada pharmacy online
    canadian pharcharmy online
    canada online pharmacies

  2. Your comment is awaiting moderation.

    Useful posts. Thanks!
    https://www.visitwaushara.com/
    canadapharmacy com
    north west pharmacy canada
    canada pharmacy online
    trust pharmacy canada

  3. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. Thanks a lot.
    https://www.lunarciel.com/
    us pharmacy no prior prescription
    trust pharmacy canada
    king pharmacy
    london drugs canada

  4. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you, A good amount of info.

    https://www.waltcoexpress.com/
    discount prescription drug
    canadian cialis
    rx online
    canada pharmaceutical online ordering

  5. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks. Plenty of material!

    https://www.lunarciel.com/
    canadian pharmacy reviews
    canadian online pharmacies
    overseas pharmacies
    canadian pharmaceuticals online

  6. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks! Numerous write ups!

    https://www.interlandchemie.com/
    canadian pharmacy without prescription
    top rated canadian pharmacies online
    canada pharmacies online prescriptions
    canadian online pharmacy

  7. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing material. Thanks a lot.
    https://www.dunamisproductions.com/
    canada drug pharmacy
    canadian pharmacies-24h
    web medical information
    canadian pharmacies

  8. Your comment is awaiting moderation.

    Really all kinds of useful material.
    https://www.lunarciel.com/
    ed meds online
    canada pharmacy online
    pharmacies in canada
    online pharmacies of canada

  9. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks, Loads of data.

    https://www.visitwaushara.com/
    prescription drugs canada
    aarp approved canadian online pharmacies
    my canadian pharmacy
    canadian online pharmacies

  10. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. Cheers!
    https://www.dunamisproductions.com/
    highest rated canadian pharmacies
    canada pharmacy online
    mexican pharmacy online medications
    canadian pharmacies without an rx

  11. Your comment is awaiting moderation.

    Well spoken without a doubt! .
    https://www.visitwaushara.com/
    canadian drug store
    canada pharmaceutical online ordering
    onlinecanadianpharmacy.com
    canada drugs online

  12. Your comment is awaiting moderation.

    Whoa loads of great advice.
    https://www.waltcoexpress.com/
    online discount pharmacy
    canada drugs
    prescription drugs online without doctor
    aarp approved canadian online pharmacies

  13. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot. Quite a lot of facts.

    https://www.dunamisproductions.com/
    canadian pharmacy viagra
    canadian pharmacy
    cialis online
    canada drugs

  14. Your comment is awaiting moderation.

    Info certainly regarded!!
    https://www.waltcoexpress.com/
    the canadian pharmacy
    canadian pharmacy online
    cialis online
    canada pharmacy

  15. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely said. .
    https://www.interlandchemie.com/
    cheap prescription drugs
    canadian pharmacies that ship to us
    canada pharmacies online prescriptions
    canadianpharmacy

  16. Your comment is awaiting moderation.

    You have made your stand extremely effectively..
    https://www.interlandchemie.com/
    canadian pharmacies that are legit
    top rated canadian pharmacies online
    canadian online pharmacy reviews
    canadian pharmaceuticals online

  17. Your comment is awaiting moderation.

    You definitely made the point.
    https://www.visitwaushara.com/
    online pharmacy no prescription needed
    canadian online pharmacy
    pharmacy price comparison
    north west pharmacy canada

  18. Your comment is awaiting moderation.

    You said it perfectly..
    https://www.interlandchemie.com/
    no prior prescription required pharmacy
    canada pharmaceuticals online
    canadian discount pharmacy
    online pharmacies canada

  19. Your comment is awaiting moderation.

    Reliable info. Thank you!
    https://www.dunamisproductions.com/
    canadadrugs.com pharmacy
    canada pharmaceuticals online
    drugs from canada
    london drugs canada

  20. Your comment is awaiting moderation.

    Wonderful postings, Kudos.
    https://www.interlandchemie.com/
    canada pharmacies
    northwest pharmacy
    compare prescription prices
    canadian pharmacies

  21. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks! Ample advice!

    https://www.visitwaushara.com/
    online pharmacy without prescription
    top rated canadian pharmacies online
    prescription drugs online without
    canadian cialis

  22. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you. Loads of knowledge!

    https://www.interlandchemie.com/
    compare prescription prices
    canada pharmaceuticals online
    onlinecanadianpharmacy.com
    canada drugs online

  23. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers. Great information.
    https://www.waltcoexpress.com/
    discount pharmaceuticals
    canadian pharmacies-24h
    medication costs
    canada pharmacy

  24. Your comment is awaiting moderation.

    Really tons of valuable information!
    https://www.dunamisproductions.com/
    canada pharmacy no prescription
    top rated canadian pharmacies online
    cheap drugs online
    canadian online pharmacies

  25. Your comment is awaiting moderation.

    You actually explained this exceptionally well.
    https://www.interlandchemie.com/
    online pharmacy without a prescription
    aarp approved canadian online pharmacies
    legitimate canadian mail order pharmacies
    canada pharmaceuticals online

  26. Your comment is awaiting moderation.

    Great knowledge. Appreciate it!
    https://www.dunamisproductions.com/
    buy prescription drugs online
    canada pharmacy online
    prescription drug cost
    online pharmacies canada

  27. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely expressed! !
    https://www.waltcoexpress.com/
    best canadian online pharmacy
    canadianpharmacy
    candrugstore com
    canadian drugs

  28. Your comment is awaiting moderation.

    Regards. I enjoy this!
    https://www.visitwaushara.com/
    canadian drugs without prescription
    global pharmacy canada
    canadian discount pharmacy
    mexican pharmacies shipping to usa

  29. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks, Numerous content!

    https://www.interlandchemie.com/
    online pharmacy without a prescription
    canada pharmaceutical online ordering
    prescription drug
    canadian online pharmacies

  30. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely expressed without a doubt! .
    https://www.lunarciel.com/
    the canadian pharmacy
    canadian viagra
    ed meds online
    canadian pharmaceuticals online

  31. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks. A lot of posts!

    https://www.interlandchemie.com/
    highest rated canadian pharmacies
    canadian online pharmacies
    pharmacy tech
    canadian pharmacies that ship to us

  32. Your comment is awaiting moderation.

    You stated that wonderfully.
    https://www.visitwaushara.com/
    mexican online pharmacies
    online pharmacies of canada
    buy prescription drugs online
    trust pharmacy canada

  33. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible a lot of valuable tips!
    https://www.interlandchemie.com/
    canadian online pharmacies
    trust pharmacy canada
    canadapharmacy com
    aarp approved canadian online pharmacies

  34. Your comment is awaiting moderation.

    You actually said that adequately!
    https://www.waltcoexpress.com/
    prescription prices comparison
    canada drugs
    king pharmacy
    canada drugs

  35. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers, A lot of information!

    https://www.waltcoexpress.com/
    canadian pharmacy viagra brand
    canadianpharmacy
    canadian viagra
    canadian pharmacies

  36. Your comment is awaiting moderation.

    You said it very well..
    https://www.dunamisproductions.com/
    top rated online canadian pharmacies
    canada pharmaceutical online ordering
    legitimate online pharmacies
    online pharmacies canada

  37. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot. Very good stuff!
    https://www.interlandchemie.com/
    canadian pharmacy reviews
    canadian pharcharmy
    pharmacy prescription
    canada drugs

  38. Your comment is awaiting moderation.

    You made your position extremely clearly!!
    https://www.visitwaushara.com/
    buy prescription drugs without doctor
    northwest pharmacy
    drug costs
    northwest pharmacy

  39. Your comment is awaiting moderation.

    You said it perfectly.
    https://www.interlandchemie.com/
    canadian pharmacy uk delivery
    canada pharmaceutical online ordering
    canada drugs online pharmacy
    canadian pharmacy online

  40. Your comment is awaiting moderation.

    Appreciate it! An abundance of information!

    https://www.lunarciel.com/
    canadian drugstore
    northwest pharmacy
    prescription drug price comparison
    canadian pharmacy

  41. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing loads of valuable material.
    https://www.dunamisproductions.com/
    canadian family pharmacy
    canadian online pharmacy
    canada pharmacies online
    canada pharmaceutical online ordering

  42. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks. I like this.
    https://www.lunarciel.com/
    canada drugs pharmacy
    london drugs canada
    pharmacy prices compare
    canadian pharcharmy

  43. Your comment is awaiting moderation.

    Excellent stuff. Thanks.
    https://www.visitwaushara.com/
    no prior prescription required pharmacy
    northwest pharmacy
    canadian pharmacy 365
    canada pharmacy

  44. Your comment is awaiting moderation.

    Lovely information. Kudos.
    https://www.waltcoexpress.com/
    pharmacy online store
    canadian online pharmacy
    canadian meds
    canadian pharmacies that ship to us

  45. Your comment is awaiting moderation.

    You actually explained it wonderfully!
    https://www.waltcoexpress.com/
    prescription drug price comparison
    canada pharmacy
    buying prescription drugs canada
    canadian online pharmacies

  46. Your comment is awaiting moderation.

    Regards. Wonderful stuff.
    https://www.waltcoexpress.com/
    rx online
    canadian cialis
    canadian prescriptions
    canada pharmacy

  47. Your comment is awaiting moderation.

    You stated that really well.
    https://www.interlandchemie.com/
    canadian cialis
    canadian pharmacy
    canadian discount pharmacy
    canadian drugs

  48. Your comment is awaiting moderation.

    Info certainly used.!
    https://www.lunarciel.com/
    prescription drug cost
    canadian online pharmacies
    prescription drug assistance
    canadianpharmacy

  49. Your comment is awaiting moderation.

    Appreciate it, Lots of write ups!

    https://www.waltcoexpress.com/
    canadian pharmacy online
    trust pharmacy canada
    global pharmacy canada
    online pharmacies canada

  50. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely expressed. !
    https://www.dunamisproductions.com/
    prescription drugs without prior prescription
    london drugs canada
    drug costs
    online pharmacies of canada

  51. Your comment is awaiting moderation.

    You made your point very clearly!.
    https://www.visitwaushara.com/
    canada pharmacy online
    canada pharmacy
    canadadrugs
    global pharmacy canada

  52. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks! I enjoy this!
    https://www.waltcoexpress.com/
    canadian drug
    canadian pharmacies online
    my canadian pharmacy
    canadian pharcharmy

  53. Your comment is awaiting moderation.

    Lovely information, With thanks.
    https://www.visitwaushara.com/
    best canadian online pharmacy
    canada drugs online
    mexican online pharmacies
    online pharmacies of canada

  54. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Many thanks.
    https://www.interlandchemie.com/
    safeway pharmacy
    canadian pharmacies-24h
    canadian pharmacies online
    canadian online pharmacies

  55. Your comment is awaiting moderation.

    Regards, I appreciate this.
    https://www.interlandchemie.com/
    canada pharmacy online
    canadian pharmacy
    price prescription drugs
    canada drugs

  56. Your comment is awaiting moderation.

    You said this adequately!
    https://www.interlandchemie.com/
    pharmacies in canada
    canadian pharmacies that ship to us
    legitimate online pharmacies
    northwest pharmacy

  57. Your comment is awaiting moderation.

    You explained this superbly!
    https://www.lunarciel.com/
    canadian pharmacy without prescription
    london drugs canada
    buy prescription drugs online
    top rated canadian pharmacies online

  58. Your comment is awaiting moderation.

    Excellent knowledge. Kudos.
    http://canadianonlinepharmacynnm.com/
    drug stores near me
    canada pharmacy online
    online rx pharmacy
    canadian online pharmacy

  59. Your comment is awaiting moderation.

    Wow plenty of terrific data.
    http://canadianpharmaciescubarx.com/
    prescription drug price comparison
    canadianpharmacy
    buy prescription drugs from canada
    canadian pharmacies that ship to us

  60. Your comment is awaiting moderation.

    Superb postings. With thanks!
    http://canadianpharmacysilo.com/
    canadian drugstore reviews
    canada drugs
    canadian pharmacy uk delivery
    top rated canadian pharmacies online

  61. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot. Useful stuff.
    http://www.canadianpharmacymsn.com/
    canadian pharmacy without prescription
    canada drugs online
    internet pharmacy
    canada pharmaceuticals online

  62. Your comment is awaiting moderation.

    You definitely made your point.
    http://canadianpharmaciescubarx.com/
    buying drugs canada
    aarp approved canadian online pharmacies
    cheap prescription drugs online
    canada drug

  63. Your comment is awaiting moderation.

    Regards, Quite a lot of forum posts.

    http://canadianpharmacysilo.com/
    global pharmacy canada
    canadian pharmacies online
    canadian prescription drugs
    online pharmacies canada

  64. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks. Valuable stuff.
    http://www.canadianpharmacymsn.com/
    best price prescription drugs
    canadian pharmacies
    walmart pharmacy price check
    trust pharmacy canada

  65. Your comment is awaiting moderation.

    Really a good deal of superb info!
    http://canadianpharmacyntx.com/
    canada pharmacy no prescription
    mexican pharmacies shipping to usa
    discount pharmaceuticals
    canada drugs online

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir