Lütfi Paşa

Damat Çelebi Lütfi Paşa (d. 1488 ? – ö. 27 Mart 1564 Dimetoka), Kanuni Sultan Süleyman saltanatı döneminde 13 Temmuz 1539 – Nisan 1541 arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. [1]


Hayatı

Nerede doğduğu ve nereli olduğu bilinmemektedir. Fakat Arnavut asıllı olduğu rivayet edilmektedir.[1] [2]Avlonya civarından devşirmeolarak getirilmiş ve Enderun‘da eğitim görmüştür. Çıkma ile çuhadar görevi verilmiştir. 1512’de Yavuz Sultan Selim‘in tahta geçtikten sonra müteferrika olarak saraydan dış göreve çıkmıştır. Daha sonra sırasıyla çaşnigirbaşı, kapıcıbaşı ve miralemlik görevlerinde bulunmuştur .[2]

Kanuni Sultan Süleyman’ın tahta çıkınca önce Kastamonu sonra Aydın Sancakbeyi olmuştur. 1522 yılında Rodos kuşatmasına katılmış sonra Yanya sancakbeyliğine atanmıştır. Bu görevde iken kendi sancak askeri başında 1529’da I. Viyana Kuşatması‘na katılmıştır. 1534 yılında Karaman beylerbeyi olup, bu görevdeyken Irakeyn Seferi‘ ne katılmıştır. Daha sonra Anadolu ve Rumeli beylerbeyliği görevlerinin akabinde üçüncü vezirliğe yükselmiş, 1537 yılında donanmadaki kara askerlerinin serdarı olarak Barbaros Hayrettin Paşa ile birlikte Korfu Kuşatması‘nda bulundu. İki hafta kadar devam eden kuşatma, Lütfi Paşa’nın zafer beklentisi mesajları göndermesine rağmen padişahın emriyle kaldırılmıştır. 1538’de ikinci vezirliğe tayin edilmiş ve Boğdan seferine katılmıştır.[1].

Genç yaştan itibaren devlet görevine gelen Lütfi Paşa aynı zamanda I. Selim’in kızı ve Kanuni’nin kız kardeşi olan Şah Sultan‘la 19 yıl süren bir evlilik yaparak saraya damat da olmuştur.

13 Temmuz 1539’da Ayas Mehmet Paşa‘nın vebadan vefatı üzerine sadrazamlık görevine getirilmiştir. Lütfi Paşa bu görevde iki yıl kalmış, bu esnada Osmanlı-Venedik savaşına son veren 1540 tarihli antlaşmada önemli rol oynamış, Habsburg elçileriyle yapılan müzakereleri yönetmiştir. Budin seferi hazırlıkları esnasında görevinden azledilmiştir.[3] Nisan 1541’de başkentte çok ilginç bir sadrazam tedbiri dedikodusu yayılmıştır. Bu söylentiye göre Sadrazam Lütfi Paşa fuhuş yapan bir kadının cinsiyet organını üstra ile oydurtup onu idam ettirmişti. Bu dedikoduları duyan karısı padişahın kızkardeşi Şah Sultan kocasına

Hangi vezir zamanında bu yüzden keşf-i avret kılınmıştır ki senin asrinda vaki ola?”

diyerek ayıplamış. Bunun üzerine Lütfi Paşa tarafından tokatlanmıştı. Bu nedenle cariyeleri ve harem ağaları sadrazamı tartaklamıştı [4].

Nisan 1541’de olan bu olayı öğrenen padişah Lüfi Paşa’yı sadrazamlıktan azletmiş ve yerine Hadım Süleyman Paşa sadrazam olarak göreve getirmiştir.

Lütfi Paşa bundan sonra eşi Şah Sultan’dan boşanmış saray akrabalığı sona ermiştir. Azledildikten sonra da Lütfi Paşa, 200.000 akçe has ile Dimetoka‘ya sürülmüştür. Lütfi Paşa 1542’de affedilip Hicaz‘a hacca gitmiştir. Hac dönüşünde Dimetoka’daki çiftliğine çekilmiş ve daha çok eser telifiyle meşgul olmuştur. Bu Dimetoka’daki emeklilik hayatı 20 yıl kadar sürmüştür.[1]

27 Mart 1564 de çiftliğinde vefat etmiştir. Cenazesi Yenikapı’da defnolunmuştur.[2]


Değerlendirme

Sicill-i Osmani’de şöyle değerlendirilmektedir.[2]

Öfkeli ve sertti. Nahiv, sarf ve fıkıhda bilgili olup ilminde mağrurdu. Tavrı laubali (idi).

Günümüz Osmanlı kişileri hakkında önemli bir biyografi eserinde ise şu değerlendirilme yapılmıştır:[1]

Osmanlı haberleşme, ulak sistemi ile ilgili olarak yeni düzenlemeler yapmış ve aksaklıkları gidermeye çalışmıştır. Maliyede özellikle israftan kaçınılmasına yönelik uygulamalar başlatmış(tır)… Devlet politikasinda akılcıliığı ön plana alarak denizlere özel önem vermiş(tir).. Bu arada Venediklilerle bir sulh akdetmiştir.


Eserleri

Sadarete geçer geçmez henüz tanınmayan Mimar Sinan‘ı saraya takdim etmiş, böylece mimaride bir dönemin başlangıcına vesile olmuştur.

Lütfi Paşa’nın yirmiyi aşan eserlerinin çoğu dini konularda, iki tanesi ise tarihle ilgilidir.[1]

  • En çok bilinen eseri, Tevârîh-i Âl-i Osman olup, Osmanlı devletinin kuruluşundan 1553’e kadar olan dönemi anlatır. [5]
  • Asafname ise Lütfi Paşa’nın en tanınmış eseri olup, hayat hikayesini ayrıntılı tarihler vermeden, ihtiva eder. Siyasetname türündeki bu eser devlet idaresi, mesleğine ait tespitler ve bilgiler ihtiva eder. [6]
  • “Halisil Ümme Marifeti-l eimme” adlı eseri Arapça yazılmıştır. Bu eserin ana teması Osmanlı sultanlarının halifeliklerini meşruiyetidir. Bu nedenle kurum olarak halifeliği ele almıştır. Bu kurumun “Kureyşli” olma sorunu üzerinde durmuştur. Bu niteliğin “şer-i saadet”‘e ait bir şart olduğunu kabul etmiş; ama halifelik için diğer şartların da bulunması gereğine işaret etmiştir. Osmanlı sultanlarının bu diğer şartları taşıdıkları için halifeliklerinin meşru olduğu sonucuna varmıştır. Bu inceleme Osmanlı politika edebiyatında halifelik kurumunu ele alan ilk eser olduğu için çok önemlidir.[1]

Popüler kültürdeki yeri

2003 Yapımı Hürrem Sultan dizisinde Lütfi Paşa’yı Levent Yılmaz tarafından canlandırılmıştır. 2011-2014 yılları arasında yayınlanan Muhteşem Yüzyıl dizisinde ise Lütfi Paşa’yıMehmet Özgür canlandırmıştır.


Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g Özcan, Azmi, “Lütfi Paşa”, (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.47-48 ISBN:975-08-0072-9
  2. ^ a b c d Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN:975-333-0383 C.1V say.91 [1]
  3. ^ Sadrazam Lütfi Paşa’nın Dimetoka Vakfı, Ümit Kılıç
  4. ^ Sakaoğlu, Necdet (1999), Bu Mülkün Sultanları, İstanbul:Oğlak Yayınları ISBN:976=5-329-2996 s.126
  5. ^ Atik, Kayhan, (2001) Lütfi Paşa ve Tevârıh-i Âl-i Osman, Ankara:Başbakanlık Basımevi.
  6. ^ Lütfi Paşa, (haz. Ahmet Uğur), (1982) Asafname, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı

Dış bağlantılar

  • Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
  • Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5.
  • Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN:975-333-0383 C.1V say.91 [2]
  • Özcan, Azmi, “Lütfi Paşa”, (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.47-48 ISBN:975-08-0072-9
  • Gökbilgin, Tayyib, “Lütfi Paşa”, (1997) İslam Ansiklopeisi, Eskişehir: Milli Eğitim Basımevi, C.VII, s.96-101.

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/L%C3%BCtfi_Pa%C5%9Fa

Comments

Add a Comment
  1. Your comment is awaiting moderation.

    Terrific info. Thank you!
    http://cialisttk.com/
    dividere cialis 20 mg
    cheap cialis
    can i take two 5mg cialis tablets
    generic cialis

  2. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers! Ample stuff.

    https://www.cialisfidel.com/
    cialis via de huisarts
    cialis 20 mg
    dangers long term use cialis
    buy cialis online

  3. Your comment is awaiting moderation.

    You actually stated this wonderfully!
    http://cialisttk.com/
    cialis paypal only
    generic cialis
    cialis 20 mg bijsluiter
    cialis without a doctor prescription

  4. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos! I value this.
    http://cialismsnntx.com/
    canadian cialis for sale
    cialis online
    2.5 mg cialis for bph
    cialis online

  5. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot, I like this.
    http://cialismsnntx.com/
    cialis not working anxiety
    cialis without a doctor prescription
    does cialis ever expire
    generic cialis

  6. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing tons of terrific tips!
    http://cialispego.com/
    priligy and cialis
    cialis without a doctor prescription
    acheter cialis 2.5mg
    cialis 20mg

  7. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely put. .
    https://www.cialisfidel.com/
    comprar cialis mexico
    generic cialis
    cialis precisa de receita no brasil
    cialis without a doctor prescription

  8. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks, A good amount of stuff!

    http://cialisttk.com/
    cialis copay assistance
    cialis generic
    cialis gГјnstig mit rezept kaufen
    buy cialis online

  9. Your comment is awaiting moderation.

    Info certainly applied.!
    https://www.cialismim.com/
    cialis gdzie kupić bez recepty
    cheap cialis
    cialis tadalafil obat apa
    cialis without a doctor prescription

  10. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks. I value this.
    https://www.cialisfidel.com/
    cialis for daily use directions
    cialis generic
    cialis atacand
    cialis without a doctor prescription

  11. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers, Quite a lot of data.

    https://www.cialisfidel.com/
    difference between cialis professional cialis super active
    buy cialis online
    cialis original nebenwirkungen
    cialis without a doctor prescription

  12. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks, I like it!
    https://www.cialismim.com/
    jual obat kuat cialis
    cialis generic
    cialis-donetsk.ru
    cialis 20mg

  13. Your comment is awaiting moderation.

    You actually said it fantastically.
    https://www.cialismim.com/
    cialis soft uk
    cialis online
    alcohol cialis interaction
    cialis generic

  14. Your comment is awaiting moderation.

    Wow quite a lot of wonderful facts!
    https://www.cialisfidel.com/
    cialis pГ©rimГ© risques
    cialis 20mg
    cialis kimia farma
    cialis online

  15. Your comment is awaiting moderation.

    You said it nicely.!
    http://cialisttk.com/
    cialis prix en suisse
    cialis without a doctor prescription
    cialis online site reviews
    cialis generic

  16. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. Cheers!
    https://www.cialismim.com/
    cialis de marque
    generic cialis
    cialis tadalafil para sirve
    cheap cialis

  17. Your comment is awaiting moderation.

    Very good write ups, Regards.
    https://www.cialisfidel.com/
    dimana beli cialis
    cialis 20 mg
    cialis contre indication
    buy cialis online

  18. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks! I value this.
    http://cialispego.com/
    quanto tempo per effetto cialis
    cialis without a doctor prescription
    cialis malaysia price
    cialis 20mg

  19. Your comment is awaiting moderation.

    Regards! Plenty of information!

    http://cialispego.com/
    cialis vapor
    cialis without a doctor prescription
    effets cialis 5mg
    cialis generic

  20. Your comment is awaiting moderation.

    Good stuff. Many thanks!
    https://www.cialisfidel.com/
    cialis elit eczane
    buy cialis online
    can cialis cause prostatitis
    cialis online

  21. Your comment is awaiting moderation.

    Regards, Quite a lot of advice!

    http://cialismsnrx.com/
    marketing strategy cialis
    generic cialis
    cialis si fertilitatea
    generic cialis

  22. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely expressed. !
    http://cialispego.com/
    mua thuoc cialis
    buy cialis online
    cialis come acquistare farmacia
    cialis online

  23. Your comment is awaiting moderation.

    Helpful knowledge. Thanks.
    http://cialisttk.com/
    come va preso il cialis
    cheap cialis
    cialis niçin kullanılır
    cialis generic

  24. Your comment is awaiting moderation.

    Seriously loads of superb info!
    https://www.cialisfidel.com/
    cialis generico dalla germania
    cialis without a doctor prescription
    existe il un generique du cialis
    cialis generic

  25. Your comment is awaiting moderation.

    Regards, Very good information.
    http://cialisttk.com/
    cialis cheap buy
    buy cialis online
    joint pain from cialis
    cialis without a doctor prescription

  26. Your comment is awaiting moderation.

    Terrific info. Thanks!
    http://cialismsnrx.com/
    dove comprare cialis in farmacia
    cialis without a doctor prescription
    cialis harder longer
    cialis 20mg

  27. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you, Ample stuff!

    http://cialisttk.com/
    preventing cialis headache
    cialis 20mg
    cialis in kanada kaufen
    cialis generic

  28. Your comment is awaiting moderation.

    You have made your point quite well!!
    http://cialismsnrx.com/
    cialis and zoloft interaction
    cialis 20mg
    why is cialis better than viagra
    cialis without a doctor prescription

  29. Your comment is awaiting moderation.

    You said that exceptionally well.
    http://cialispego.com/
    mexico pharmacy cialis
    cialis online
    vente de cialis en andorre
    cialis online

  30. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks. I appreciate this!
    http://cialismsnntx.com/
    cialis wirkung stunden
    cialis online
    generic cialis dosage
    cheap cialis

  31. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks, Plenty of info.

    https://www.cialisfidel.com/
    dissolving cialis under tongue
    buy cialis online
    hoe cialis kopen
    cialis online

  32. Your comment is awaiting moderation.

    You actually revealed that effectively.
    https://www.cialismim.com/
    vendita cialis originale on line
    generic cialis
    cialis and birth defects
    cialis online

  33. Your comment is awaiting moderation.

    Wonderful tips. Thanks!
    http://cialismsnrx.com/
    how fast does cialis act
    buy cialis online
    cialis discount program
    generic cialis

  34. Your comment is awaiting moderation.

    You said it adequately.!
    http://cialisttk.com/
    cialis forum rs
    cialis online
    cialis 5 mg 14 stГјck
    cialis online

  35. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing tips. Many thanks.
    https://www.cialismim.com/
    is cialis safe during pregnancy
    buy cialis online
    cialis 5 mg generico preço
    cialis generic

  36. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you. Lots of material!

    http://cialispego.com/
    testa cialis
    cialis generic
    can cialis cause ringing ears
    cialis 20 mg

  37. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks. Fantastic information!
    https://www.cialisfidel.com/
    quel site pour commander cialis
    cialis 20mg
    cialis after prostate cancer surgery
    cialis 20mg

  38. Your comment is awaiting moderation.

    You’ve made the point!
    http://cialismsnntx.com/
    hvad er forskellen pГҐ viagra og cialis
    cialis online
    cialis kopfschmerzen behandlung
    generic cialis

  39. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible many of beneficial tips.
    http://cialispego.com/
    comprar cialis en linea
    cialis generic
    el cialis produce dolor de cabeza
    cheap cialis

  40. Your comment is awaiting moderation.

    You said it very well.!
    https://www.cialismim.com/
    informasi tentang cialis
    cheap cialis
    take cialis viagra together
    cheap cialis

  41. Your comment is awaiting moderation.

    Good posts. Cheers!
    http://cialismsnntx.com/
    cialis 5 mg how it works
    cialis 20mg
    ordina cialis online
    cialis online

  42. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you! Numerous tips!

    http://cialispego.com/
    can you take androgel and cialis
    cheap cialis
    cialis santiago
    cheap cialis

  43. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing plenty of helpful knowledge!
    https://www.cialisfidel.com/
    erfahrung mit cialis therapie
    cialis generic
    cialis en vente libre en belgique
    cialis generic

  44. Your comment is awaiting moderation.

    You expressed it exceptionally well.
    https://www.cialisfidel.com/
    dove comprare cialis in farmacia
    cialis 20mg
    cialis 5 mg precio lilly
    cheap cialis

  45. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos, I value this.
    https://www.cialismim.com/
    vorrei provare il cialis
    generic cialis
    cialis a 35 ans
    cialis 20mg

  46. Your comment is awaiting moderation.

    Regards, A good amount of info!

    https://www.cialismim.com/
    cialis ohne rezept kaufen erfahrungen
    buy cialis online
    cialis 30lu tablet
    cialis without a doctor prescription

  47. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks. A good amount of info.

    http://cialismsnntx.com/
    cialis preise in frankreich
    cialis online
    cialis dosaggio 20 mg
    cheap cialis

  48. Your comment is awaiting moderation.

    Appreciate it. Plenty of material.

    https://www.cialismim.com/
    tomar metade do cialis faz efeito
    cialis 20 mg
    cialis aktiv
    cialis generic

  49. Your comment is awaiting moderation.

    Terrific stuff. With thanks.
    https://www.cialisfidel.com/
    xarelto and cialis
    cialis 20mg
    cialis prezzo in farmacia
    generic cialis

  50. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing write ups. Appreciate it!
    http://cialismsnntx.com/
    cialis e paracetamolo
    buy cialis online
    cialis online safely
    generic cialis

  51. Your comment is awaiting moderation.

    You’ve made your stand pretty effectively..
    http://cialispego.com/
    cialis full or empty stomach
    cialis 20mg
    effetti e durata del cialis
    cialis 20mg

  52. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing forum posts. Cheers!
    http://cialispego.com/
    cialis patent end date
    cialis 20mg
    prix du cialis en pharmacie en belgique
    generic cialis

  53. Your comment is awaiting moderation.

    Great knowledge. Kudos!
    https://www.cialismim.com/
    para que es la pastilla de cialis
    cialis generic
    waar koop je cialis
    buy cialis online

  54. Your comment is awaiting moderation.

    You suggested this really well!
    http://cialismsnntx.com/
    cialis prezzo 10 mg
    cialis 20mg
    cialis 5 mg wirkung
    cialis 20 mg

  55. Your comment is awaiting moderation.

    You’ve made your stand very nicely..
    http://cialispego.com/
    cialis al prezzo piГ№ basso
    cialis online
    pastillas cialis mercado libre
    cialis without a doctor prescription

  56. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot, I like this!
    https://www.cialismim.com/
    cialis street price 20mg
    cialis generic
    cialis super active in italia
    cheap cialis

  57. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely expressed. .
    https://www.cialismim.com/
    cialis tutta la vita
    cialis online
    cialis 5 gramas
    cheap cialis

  58. Your comment is awaiting moderation.

    Awesome advice. Appreciate it!
    http://cialismsnntx.com/
    cialis price boots chemist
    cialis 20mg
    se puede mezclar viagra con cialis
    cialis 20mg

  59. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos, Useful information.
    http://cialispego.com/
    is cialis considered a narcotic
    generic cialis
    when do i take cialis
    buy cialis online

  60. Your comment is awaiting moderation.

    You explained it wonderfully.
    http://cialismsnrx.com/
    cialis 40 anni
    cialis generic
    tani cialis
    cialis 20mg

  61. Your comment is awaiting moderation.

    You revealed that exceptionally well!
    http://cialisttk.com/
    quando nn prendere il cialis
    cialis 20 mg
    cialis duvidas
    cialis online

  62. Your comment is awaiting moderation.

    Awesome forum posts. Cheers.
    http://cialispego.com/
    cialis hangi eczane
    cialis generic
    niacin cialis
    cialis generic

  63. Your comment is awaiting moderation.

    Wow loads of very good knowledge.
    http://cialismsnntx.com/
    cialis best time
    cialis without a doctor prescription
    sito sicuro per cialis
    cialis online

  64. Your comment is awaiting moderation.

    Wonderful material. Kudos.
    http://cialismsnrx.com/
    cialis 35 year old
    cheap cialis
    how long does cialis 5mg stay in your system
    cialis online

  65. Your comment is awaiting moderation.

    You actually mentioned this fantastically!
    http://cialismsnrx.com/
    cialis gegen ipp
    cialis without a doctor prescription
    beipackzettel cialis
    generic cialis

  66. Your comment is awaiting moderation.

    You made your point!
    http://cialismsnrx.com/
    comprar cialis farmacia barcelona
    cialis without a doctor prescription
    cialis dolor de piernas
    buy cialis online

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir