Lütfi Paşa

Damat Çelebi Lütfi Paşa (d. 1488 ? – ö. 27 Mart 1564 Dimetoka), Kanuni Sultan Süleyman saltanatı döneminde 13 Temmuz 1539 – Nisan 1541 arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. [1]


Hayatı

Nerede doğduğu ve nereli olduğu bilinmemektedir. Fakat Arnavut asıllı olduğu rivayet edilmektedir.[1] [2]Avlonya civarından devşirmeolarak getirilmiş ve Enderun‘da eğitim görmüştür. Çıkma ile çuhadar görevi verilmiştir. 1512’de Yavuz Sultan Selim‘in tahta geçtikten sonra müteferrika olarak saraydan dış göreve çıkmıştır. Daha sonra sırasıyla çaşnigirbaşı, kapıcıbaşı ve miralemlik görevlerinde bulunmuştur .[2]

Kanuni Sultan Süleyman’ın tahta çıkınca önce Kastamonu sonra Aydın Sancakbeyi olmuştur. 1522 yılında Rodos kuşatmasına katılmış sonra Yanya sancakbeyliğine atanmıştır. Bu görevde iken kendi sancak askeri başında 1529’da I. Viyana Kuşatması‘na katılmıştır. 1534 yılında Karaman beylerbeyi olup, bu görevdeyken Irakeyn Seferi‘ ne katılmıştır. Daha sonra Anadolu ve Rumeli beylerbeyliği görevlerinin akabinde üçüncü vezirliğe yükselmiş, 1537 yılında donanmadaki kara askerlerinin serdarı olarak Barbaros Hayrettin Paşa ile birlikte Korfu Kuşatması‘nda bulundu. İki hafta kadar devam eden kuşatma, Lütfi Paşa’nın zafer beklentisi mesajları göndermesine rağmen padişahın emriyle kaldırılmıştır. 1538’de ikinci vezirliğe tayin edilmiş ve Boğdan seferine katılmıştır.[1].

Genç yaştan itibaren devlet görevine gelen Lütfi Paşa aynı zamanda I. Selim’in kızı ve Kanuni’nin kız kardeşi olan Şah Sultan‘la 19 yıl süren bir evlilik yaparak saraya damat da olmuştur.

13 Temmuz 1539’da Ayas Mehmet Paşa‘nın vebadan vefatı üzerine sadrazamlık görevine getirilmiştir. Lütfi Paşa bu görevde iki yıl kalmış, bu esnada Osmanlı-Venedik savaşına son veren 1540 tarihli antlaşmada önemli rol oynamış, Habsburg elçileriyle yapılan müzakereleri yönetmiştir. Budin seferi hazırlıkları esnasında görevinden azledilmiştir.[3] Nisan 1541’de başkentte çok ilginç bir sadrazam tedbiri dedikodusu yayılmıştır. Bu söylentiye göre Sadrazam Lütfi Paşa fuhuş yapan bir kadının cinsiyet organını üstra ile oydurtup onu idam ettirmişti. Bu dedikoduları duyan karısı padişahın kızkardeşi Şah Sultan kocasına

Hangi vezir zamanında bu yüzden keşf-i avret kılınmıştır ki senin asrinda vaki ola?”

diyerek ayıplamış. Bunun üzerine Lütfi Paşa tarafından tokatlanmıştı. Bu nedenle cariyeleri ve harem ağaları sadrazamı tartaklamıştı [4].

Nisan 1541’de olan bu olayı öğrenen padişah Lüfi Paşa’yı sadrazamlıktan azletmiş ve yerine Hadım Süleyman Paşa sadrazam olarak göreve getirmiştir.

Lütfi Paşa bundan sonra eşi Şah Sultan’dan boşanmış saray akrabalığı sona ermiştir. Azledildikten sonra da Lütfi Paşa, 200.000 akçe has ile Dimetoka‘ya sürülmüştür. Lütfi Paşa 1542’de affedilip Hicaz‘a hacca gitmiştir. Hac dönüşünde Dimetoka’daki çiftliğine çekilmiş ve daha çok eser telifiyle meşgul olmuştur. Bu Dimetoka’daki emeklilik hayatı 20 yıl kadar sürmüştür.[1]

27 Mart 1564 de çiftliğinde vefat etmiştir. Cenazesi Yenikapı’da defnolunmuştur.[2]


Değerlendirme

Sicill-i Osmani’de şöyle değerlendirilmektedir.[2]

Öfkeli ve sertti. Nahiv, sarf ve fıkıhda bilgili olup ilminde mağrurdu. Tavrı laubali (idi).

Günümüz Osmanlı kişileri hakkında önemli bir biyografi eserinde ise şu değerlendirilme yapılmıştır:[1]

Osmanlı haberleşme, ulak sistemi ile ilgili olarak yeni düzenlemeler yapmış ve aksaklıkları gidermeye çalışmıştır. Maliyede özellikle israftan kaçınılmasına yönelik uygulamalar başlatmış(tır)… Devlet politikasinda akılcıliığı ön plana alarak denizlere özel önem vermiş(tir).. Bu arada Venediklilerle bir sulh akdetmiştir.


Eserleri

Sadarete geçer geçmez henüz tanınmayan Mimar Sinan‘ı saraya takdim etmiş, böylece mimaride bir dönemin başlangıcına vesile olmuştur.

Lütfi Paşa’nın yirmiyi aşan eserlerinin çoğu dini konularda, iki tanesi ise tarihle ilgilidir.[1]

  • En çok bilinen eseri, Tevârîh-i Âl-i Osman olup, Osmanlı devletinin kuruluşundan 1553’e kadar olan dönemi anlatır. [5]
  • Asafname ise Lütfi Paşa’nın en tanınmış eseri olup, hayat hikayesini ayrıntılı tarihler vermeden, ihtiva eder. Siyasetname türündeki bu eser devlet idaresi, mesleğine ait tespitler ve bilgiler ihtiva eder. [6]
  • “Halisil Ümme Marifeti-l eimme” adlı eseri Arapça yazılmıştır. Bu eserin ana teması Osmanlı sultanlarının halifeliklerini meşruiyetidir. Bu nedenle kurum olarak halifeliği ele almıştır. Bu kurumun “Kureyşli” olma sorunu üzerinde durmuştur. Bu niteliğin “şer-i saadet”‘e ait bir şart olduğunu kabul etmiş; ama halifelik için diğer şartların da bulunması gereğine işaret etmiştir. Osmanlı sultanlarının bu diğer şartları taşıdıkları için halifeliklerinin meşru olduğu sonucuna varmıştır. Bu inceleme Osmanlı politika edebiyatında halifelik kurumunu ele alan ilk eser olduğu için çok önemlidir.[1]

Popüler kültürdeki yeri

2003 Yapımı Hürrem Sultan dizisinde Lütfi Paşa’yı Levent Yılmaz tarafından canlandırılmıştır. 2011-2014 yılları arasında yayınlanan Muhteşem Yüzyıl dizisinde ise Lütfi Paşa’yıMehmet Özgür canlandırmıştır.


Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g Özcan, Azmi, “Lütfi Paşa”, (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.47-48 ISBN:975-08-0072-9
  2. ^ a b c d Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN:975-333-0383 C.1V say.91 [1]
  3. ^ Sadrazam Lütfi Paşa’nın Dimetoka Vakfı, Ümit Kılıç
  4. ^ Sakaoğlu, Necdet (1999), Bu Mülkün Sultanları, İstanbul:Oğlak Yayınları ISBN:976=5-329-2996 s.126
  5. ^ Atik, Kayhan, (2001) Lütfi Paşa ve Tevârıh-i Âl-i Osman, Ankara:Başbakanlık Basımevi.
  6. ^ Lütfi Paşa, (haz. Ahmet Uğur), (1982) Asafname, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı

Dış bağlantılar

  • Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
  • Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5.
  • Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN:975-333-0383 C.1V say.91 [2]
  • Özcan, Azmi, “Lütfi Paşa”, (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.47-48 ISBN:975-08-0072-9
  • Gökbilgin, Tayyib, “Lütfi Paşa”, (1997) İslam Ansiklopeisi, Eskişehir: Milli Eğitim Basımevi, C.VII, s.96-101.

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/L%C3%BCtfi_Pa%C5%9Fa

Comments

Add a Comment
  1. Your comment is awaiting moderation.

    Wow all kinds of valuable info.
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    wanted to buy viagra
    viagra generic
    is the generic viagra online real
    buy viagra online

  2. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks, Numerous knowledge.

    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    viagra vietnam
    viagra for women
    compare viagra and levitra
    buy viagra

  3. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Thank you!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    origin of the name viagra
    buy viagra online
    viagra did not work
    buy viagra online

  4. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you, Good information.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    cheap gerneric viagra
    viagra for women
    viagra side ef
    viagra generic

  5. Your comment is awaiting moderation.

    You actually expressed this exceptionally well.
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    nra viagra offer
    viagra without a doctor prescription
    walmart price for viagra 2010
    generic viagra 100mg

  6. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot, Fantastic stuff!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    cheap viagra sales
    generic viagra 100mg
    why women shouldn’t take viagra
    viagra for sale uk

  7. Your comment is awaiting moderation.

    Good stuff. Kudos!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    emedicine viagra side effects skin
    viagra without a doctors prescription
    viagra substites
    buy viagra online

  8. Your comment is awaiting moderation.

    Excellent facts. Thanks.
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    jelly viagra
    generic viagra 100mg
    what is using viagra like
    viagra for sale uk

  9. Your comment is awaiting moderation.

    Wow a lot of useful material.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    what happens after too much viagra
    buy viagra online
    how much are viagra
    viagra without a doctor prescription

  10. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos! Numerous posts.

    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    viagra 100
    viagra pills
    viagra brasil
    viagra for women

  11. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you, A good amount of postings!

    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    girl viagra tube
    buy viagra
    viagra recovery time
    viagra without a doctor prescription

  12. Your comment is awaiting moderation.

    You revealed it perfectly!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    enlish suppliers of viagra
    buy generic viagra
    100 mg generic viagra
    viagra without a doctors prescription

  13. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot! A lot of material!

    https://www.genericviagracubarx.com/
    natral viagra
    generic viagra 100mg
    viagra cheap express
    generic viagra online

  14. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks! Awesome information.
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    viagra or cealis
    viagra for sale uk
    viagra bph
    viagra online

  15. Your comment is awaiting moderation.

    Awesome write ups, Thank you.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra thyroid
    buy viagra online
    free trail viagra
    viagra generic

  16. Your comment is awaiting moderation.

    Information clearly used..
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    where can i purchase viagra online
    viagra pills
    daily record scotland viagra
    viagra for sale uk

  17. Your comment is awaiting moderation.

    Seriously a lot of helpful info.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    find viagra free sites computer edinburgh
    viagra online
    historic price viagra
    cheap viagra

  18. Your comment is awaiting moderation.

    Appreciate it, Lots of material.

    https://www.genericviagracubarx.com/
    generic viagra pharmacy
    buy generic viagra
    viagra in bangkok
    viagra without a doctor prescription

  19. Your comment is awaiting moderation.

    You made your point.
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    viagra cialis and levitra
    buy viagra online
    viagra doesn’t work
    viagra online

  20. Your comment is awaiting moderation.

    Fine information. Regards.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    jack in the box commercial viagra
    viagra for women
    viagra instructions
    generic viagra 100mg

  21. Your comment is awaiting moderation.

    Awesome information. Kudos!
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    cheapest viagra tablets
    viagra for women
    viagra affiliates
    buy viagra

  22. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Thanks.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra medication online
    generic viagra 100mg
    viagra in women
    viagra without a doctors prescription

  23. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks, Great information.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    buy viagra overnight
    generic viagra 100mg
    buy viagra 1
    viagra pills

  24. Your comment is awaiting moderation.

    Helpful data. With thanks.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    chiense viagra
    buy viagra
    real viagra online real pfizer
    generic viagra

  25. Your comment is awaiting moderation.

    Position effectively regarded..
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra levetra
    generic viagra 100mg
    endowmax viagra
    viagra online

  26. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks! I like it.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    what drugs interact with viagra
    viagra for sale uk
    best price generic viagra online prescription
    generic viagra 100mg

  27. Your comment is awaiting moderation.

    You revealed it perfectly!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    generic viagra rr
    buy generic viagra
    10 vs 20 viagra
    generic viagra 100mg

  28. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot. I enjoy it!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    buy hebal viagra
    viagra 100mg
    viagra rapid tabs
    viagra without a doctor prescription

  29. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely expressed! .
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    speed of viagra
    viagra online
    genuine viagra in australia
    generic viagra online

  30. Your comment is awaiting moderation.

    Whoa a lot of useful material.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra sales by country
    viagra online
    viagra sale buy
    viagra 100mg

  31. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos! An abundance of forum posts.

    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    coreg and viagra
    generic viagra 100mg
    penis after viagra pics
    viagra generic

  32. Your comment is awaiting moderation.

    Appreciate it. Plenty of data.

    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    can viagra be taken with risperdal
    generic viagra 100mg
    how does diltiazem interact with viagra
    viagra 100mg

  33. Your comment is awaiting moderation.

    You made your position quite nicely!.
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    buy viagra in las vegas
    viagra without a doctor prescription
    seniors living with aids since viagra
    generic viagra

  34. Your comment is awaiting moderation.

    Reliable content. Thank you.
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    viagra offical site
    generic viagra
    viagra free gratis
    viagra without a doctor prescription

  35. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot, Good stuff.
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    can i take viagra
    viagra for women
    prescription free viagra australia
    generic viagra 100mg

  36. Your comment is awaiting moderation.

    Really lots of very good info.
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    viagra and erection
    cheap viagra
    effexor is viagra for women
    viagra without a doctors prescription

  37. Your comment is awaiting moderation.

    Fantastic info. With thanks!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra profesional
    viagra without a doctor prescription
    viagra discard date
    generic viagra online

  38. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers! An abundance of facts.

    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    dllove314 viagra
    buy viagra
    conch meat like viagra
    viagra without a doctors prescription

  39. Your comment is awaiting moderation.

    You actually expressed that well.
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    lifestyles viagra
    viagra for sale uk
    levitra and viagra compare
    generic viagra

  40. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. With thanks!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    viagra for woen
    generic viagra online
    viagra sample overnight delivery
    generic viagra

  41. Your comment is awaiting moderation.

    Great material. Regards.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    crack cocaine and viagra
    generic viagra
    female viagra fda
    viagra online

  42. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely put. .
    https://www.genericviagracubarx.com/
    imdur viagra interactions
    generic viagra 100mg
    viagra for raynaud’s
    cheap viagra

  43. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely put! .
    https://www.genericviagracubarx.com/
    unnecessary viagra use
    viagra online
    buy online viagra where
    buy generic viagra

  44. Your comment is awaiting moderation.

    Useful facts. Kudos!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    viagra suppliers in stoke on trent
    viagra 100mg
    cilias vs viagra
    viagra generic

  45. Your comment is awaiting moderation.

    You stated it perfectly!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra information
    viagra without a doctors prescription
    uk viagra purchase
    viagra pills

  46. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing all kinds of beneficial info.
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    alfuzosin viagra
    generic viagra
    generic viagra release date
    viagra without a doctors prescription

  47. Your comment is awaiting moderation.

    You have made your point.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra heart attacks
    viagra for sale uk
    increase cost of viagra
    generic viagra

  48. Your comment is awaiting moderation.

    You actually expressed it very well!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    geneic viagra
    buy generic viagra
    soft viagra directions
    viagra for women

  49. Your comment is awaiting moderation.

    Regards! Lots of postings.

    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra without prescription cipala
    generic viagra online
    cialis levitra market sales viagra
    viagra online

  50. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible plenty of superb material.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    arginine natural viagra
    generic viagra
    viagra levitra sexual health
    viagra without a doctor prescription

  51. Your comment is awaiting moderation.

    You explained this fantastically!
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    on line viagra review
    generic viagra
    junk email viagra
    viagra for sale uk

  52. Your comment is awaiting moderation.

  53. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers! Excellent stuff.
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    los angeles viagra interaction flomax
    buy viagra
    cheapest online price for generic viagra
    generic viagra 100mg

  54. Your comment is awaiting moderation.

    Whoa quite a lot of great material!
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    what meds react with viagra
    viagra online
    college viagra
    viagra pills

  55. Your comment is awaiting moderation.

    Useful stuff. Appreciate it!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    gag viagra prescription
    generic viagra 100mg
    viagra available in toronto
    viagra without a doctors prescription

  56. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks. Plenty of knowledge.

    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    can viagra 100mg be too much
    viagra online
    money from viagra lawsuit
    viagra pills

  57. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing material. Cheers!
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    uk biggest viagra gang
    generic viagra
    viagra super active canada
    generic viagra online

  58. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible lots of excellent material.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra uk sale
    viagra online
    viagra fast no prescription required
    viagra without a doctor prescription

  59. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely said. !
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    ke emails linking to viagra
    viagra generic
    buy viagra online without prescription
    viagra online

  60. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible quite a lot of excellent tips!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    viagra levitra studies
    viagra without a doctor prescription
    viagra propecia pain relief headache
    viagra generic

  61. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot! I value it!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    viagra equivalents
    viagra for women
    viagra natural alternatives
    viagra without a doctor prescription

  62. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible lots of excellent material!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra to buy
    buy viagra online
    charlie sheen viagra
    viagra without a doctor prescription

  63. Your comment is awaiting moderation.

    Wonderful material, Thanks.
    http://viagrapego.com/
    female viagra news
    generic viagra
    viagra target
    viagra generic

  64. Your comment is awaiting moderation.

    Really quite a lot of superb advice!
    http://viagrawithoutadoctorsntx.com/
    levitra vs viagra
    viagra without a doctor prescription
    prescription viagra without
    viagra pills

  65. Your comment is awaiting moderation.

    Really plenty of terrific knowledge.
    http://viagrawithoutadoctormsn.com/
    viagra alternatives cialis
    viagra for sale uk
    viagra pop grupe
    viagra online

  66. Your comment is awaiting moderation.

    You explained this perfectly.
    http://viagrawithoutadoctormsn.com/
    supplements that are like viagra
    generic viagra
    viagra for cheap
    viagra pills

  67. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks! Very good stuff!
    http://viagrapego.com/
    cialis cialis cialis genuinerx net viagra
    generic viagra 100mg
    free sampel viagra
    cheap viagra

  68. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks, I like this.
    http://viagrawithoutadoctormsn.com/
    viagra abuse athlete
    generic viagra online
    free trial viagra sample
    viagra online

  69. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you! I enjoy it!
    http://viagrapego.com/
    subaction showcomments viagra archive posted
    viagra without a doctors prescription
    vega viagra
    viagra without a doctor prescription

  70. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you. Excellent stuff!
    http://viagrawithoutadoctorsntx.com/
    j 3generic meltabs viagra
    generic viagra online
    purchasing viagra in bali
    generic viagra 100mg

  71. Your comment is awaiting moderation.

    Wow loads of terrific knowledge.
    http://viagrawithoutadoctormsn.com/
    viagra intelligence afghanistan
    buy viagra
    free viagra cialis levitra trial offers
    viagra for women

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir