Sokollu Mehmed Paşa

Sokollu Mehmed Paşa Osmanlı Türkçesi: سوکلو محمد پاشا, Sırp-Hırvatça: Mehmed-paša Sokolović, Sırpça: Мехмед Соколовић ya da gerçek adıyla  Bayo Sokoloviç (Mahlasıyla Tavil; 1505 – 11 Ekim 1579), I. Süleyman döneminde Osmanlı donanmasının Kaptan-ı Deryalığı ve yine I. Süleyman, II. Selim ve III. Murad dönemlerinde toplam 14 yıl, 3 ay, 17 gün Osmanlı Devleti‘nin sadrazamlığınıyapmış Boşnak[1] asıllı bir Osmanlı devlet adamıdır. I. Süleyman’ın son vezir-i azamı olmuştur. Hem Osmanlı İmparatorluğu‘nun zirvede bulunduğu dönemi simgelemesi itibariyle hem de icraatları, projeleri ve kişiliği sayesinde en büyük Osmanlısadrazamlarından biri kabul edilir. İki metreyi aşan boyu ile aynı zamanda en uzun boylu Osmanlı sadrazamı idi.


Sadrazamlıktan önceki hayatı

1505 yılında Vişegrad kadılığındaki Rudo kasabasına uzak olmayan (Osmanlı idaresi altında iken Sokol olarak adlandırılan)Sokoloviçi ↔ adı Bayo Sokoloviç‘di.[2] Bu nedenle Balkan halkları arasında Mehmed Paşa Sokoloviç olarak anılır. Vaftiz edilirken Bayo adı takılmıştı. Babasının adı Dimitriye’ydi. Dimitriye’nin bir kızı ve Sırp tarihçilerine göre üç, Türk yazarlarına göre ise iki oğlu daha vardı.[2] 1519 yılında devşirme sistemi ile çocuk yaşta Edirne Sarayına getirilmiş, Mehmed adı verilerek Türk ve Müslümankültürü ile yetiştirilmiştir. Ardından İstanbul‘a gönderildi. Topkapı Sarayı‘nın Enderun bölümünde çeşitli görevlerde bulundu. 1541’deKapıcıbaşılığa yükseldi. 1546’da saray hizmetlerinde başarılı olanların dış göreve atanmaları yolundaki gelenek uyarınca Kaptan-ı Derya‘lığa getirildi. Görevde iken Trablusgarp Seferi‘ne katıldı, İstanbul Tersanesini genişletti ve yeniledi. 1549’da vezirliğe yükselerek Rumeli Beylerbeyliğine atandı.

Avusturya ile 1547’de imzalanan barış antlaşmasının bozulması üzerine Sokollu Mehmed Paşa 1551’de Erdel üzerinde yapılacak seferin komutanlığına getirildi. 80.000 kişilik orduyla Erdel‘e giren Sokollu Mehmed Paşa önemli kaleleri aldı, ama Temeşvar Kuşatmasında başarılı olamayarak geri çekildi. Temeşvar 1552’de, Macaristan serdarlığına atanan Kara Ahmet Paşa ile alınabildi.

I. Süleyman 1553’te Sokollu Mehmed Paşa’yı Rumeli askerlerinin başında Anadolu‘ya gönderdi. Aynı yıl başlayan Nahçıvan Seferinde Sokollu komutasındaki Rumeli askerleri büyük başarı gösterdiler. Sefer dönüşünde Sokollu üçüncü kez vezirliğe yükselerek kubbealtı vezirleri arasına katıldı. Sokollu Mehmed Paşa, Süleyman’ın oğulları arasındaki mücadeleler sırasında da hep Selim‘in yanında oldu. Nitekim taht mücadelesini Selim kazandı. Semiz Ali Paşa‘nın sadrazamlığa yükselmesiyle ikinci vezir olan Sokollu, onun 1565’de ölmesiyle sadrazamlığa getirildi. Yaşı hayli ilerlemiş olan Süleyman çok güvendiği Sokollu’ya geniş yetkiler vermişti. 1561’de üçüncü vezir iken Süleyman’ın torunu ve Sultan II. Selim’in kızı Esmehan Sultan ile evlendi.


Sadrazamlık dönemi

Bu tarihten ölümüne kadarki 15 yıl boyunca Osmanlı İmparatorluğu’nun idaresini fiilen elinde tuttu. I. Süleyman‘ın son seferi olan Zigetvarkalesi fethini, padişah öldükten sonra o idare etti. Süleyman’ın ölümünü askerden II. Selim gelinceye kadar saklayarak onu tahta çıkarmayı başardı. II. Selim döneminde sürekli sadrazamlıkta kaldı ve devlet işlerini idare etti. Sokollu 1568’de Avusturya ile 8 yıl süren bir barış antlaşması imzaladıktan sonra doğuya yöneldi. Amacı Osmanlı egemenliğini Asya‘da ve doğu denizlerinde de güçlendirmekti. Portekiz‘inHint Okyanusu‘ndaki artan etkinliğine karşın Kızıldeniz, Umman Denizi ve Basra Körfezi‘ndeki Osmanlı gemilerinin sayılarını attırdı.Hindistan ve Endonezya ile iyi ilişkiler kurmaya çalıştı. Sokollu ayrıca Tunus‘u Osmanlı himayesi altına sokarak, Kuzey Afrika‘yı da denetlemek istiyordu. Ama Piyale Paşa ve Lala Mustafa Paşa gibi karşıtların etkisiyle Divan 1570’de Kıbrıs‘ın alınması kararını aldı. Sokollu Venediklilere karşı böyle bir savaşın Avrupa‘yı kendilerine karşı birleştireceği görüşündeydi. Ama Lala Mustafa Paşa Divan’a uyarak 1571’de Kıbrıs‘a çıktı. Haçlı Donanması’nın misillemesinde Osmanlı donanması İnebahtı‘nda yenildi. Alınan ağır yenilgi karşısında Osmanlılara gelen bir Venedik elçisine “Biz sizden Kıbrıs‘ı alarak kolunuzu kestik, siz ise donanmamızı yenmekle yalnızca sakalımızı kestiniz; unutmayın ki, kol bir daha yerine gelmez, ama sakal eskisinden de gür çıkar.” dedi. Gerçekten de Sokollu’nun dediği oldu ve Venedikliler barış istemek zorunda kaldılar. Daha sonra Osmanlı Donanması Tunus‘u İspanyollardan aldı.


Ölümü

Sokollu 1574’te ölen II. Selim’in yerine geçen III. Murad döneminde de sadrazamlığını sürdürdü. Fakat artık eski gücü yoktu çünkü padişah da artık onun karşıtlarıyla işbirliği halindeydi. Sokollu yine de bazı siyasal başarılara imza attı. Fas‘ı Portekiz akınlarından kurtardı, Avusturya‘nın saray içine dönük oyunlarını etkisiz hale getirdi. Fakat baskılar artık iyice artmıştı, amcasının oğlu Budin Beylerbeyi Sokullu Mustafa Paşa sudan bir nedenle idam edildi. Sokollu Mehmed Paşa, 11 Ekim 1579 tarihinde derviş kılığındaki biri tarafından bir ikindi divanı çıkışında kalbinden hançerlenerek ağır yaralandı. Ağır yaralarından dolayı Sokollu bir süre sonra öldü. Eyüp‘te bulunan türbesine defnedildi. Sadrazamın katili konuşturulamadı ve ertesi gün öldürüldü. Sokullu’yu öldüren kişi görünüşte timarlarının azaltılmasından şikayetçi olan bir Boşnak olduğu iddia edilmiştir. Ancak bazı araştırmacılar suikastta yıllar önce şeyhleri Hamza Bâli’ nin idam edilmesinin intikamını almak isteyen Hamzavîler’in rolü olduğunu iddia etmektedir. Ayrıca sadrazamdan kurtulmak istediği düşünülen III. Murad’ın da suikastın arkasında olduğu iddiaları vardır. [3]

Sokollu Mehmed Paşa 14 yıl süren sadrazamlığı boyunca usta bir siyasetçi olarak öne çıkmış, birçok askeri ve siyasal başarının elde edilmesinde birinci derecede rol almıştır. 60 yıllık devlet hizmeti sırasında da hiçbir görevinden alınmamış, daima bir üst göreve atanmış olması da ayrı bir özelliğidir. Sokollu bir tanesi İstanbul’da, diğerleri Lüleburgaz,Havsa (Edirne) ve Payas (Hatay)’ta bulunan beş külliyesi, imparatorluğun hemen her yanına yayılmış eserleri olmuştur.

Don ve Volga ırmakları arasında bir kanal açarak Osmanlı donanmasına Hazar Denizi yolunu açma, Süveyş Kanalı’nı açma, İzmit Körfezi Sapanca Göl Sakarya Nehri üzerinden Karadeniz’e alternatif bir boğaz açma gibi çağının ötesinde projeleri vardı. Don-Volga kanalı için gerekli işgücü seferber edildi, ancak hava şartları nedeniyle çalışmalar sürdürülemedi. Süveyş Kanalı düşüncesiyle ön adım olarak Sudan zapt edildi. Ancak bu proje de sonuca ulaşamadı. Devlet teşkilatı içinde de önemli düzenlemeler yapmıştır.


Popüler kültürdeki yeri

2011-2014 yılları arasında yayınlanan Muhteşem Yüzyıl adlı dizide Yıldırım Fikret Urağ tarafından canlandırılmıştır.


Kaynakça

  • Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
  1. ^ Samarčić, Radovan (2004). At that time, all people of Bosnia were regarded as Bosniaks! Sokollu Mehmet Paşa (3rd ed.) Istanbul: Aralik.ISBN 975-8823-62-0
  2. ^ a b Samarcic, Radovan (1995). Sokollu Mehmet Paşa. Sabah Kitapları. ISBN 975-7238-14-7 s.8.
  3. ^ İslam Ansiklopedisi, Erhan Afyoncu

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/Sokollu_Mehmed_Pa%C5%9Fa 

Comments

Add a Comment
  1. Your comment is awaiting moderation.

    Really all kinds of fantastic info!
    http://canadianpharmaciesnnm.com/
    canadian online pharmacies
    canadian pharmacies that ship to us
    internet pharmacy
    [url=http://canadianpharmaciescubarx.com/]canadian pharmacy online[/url]

  2. Your comment is awaiting moderation.

    Wow lots of great tips.
    http://talahicc.com/
    no prior prescription required pharmacy canada pharmaceutical online ordering pharmacy canada [url=http://canadianpharmaciesnnm.com/]northwestpharmacy[/url]
    drug costs
    best canadian prescription prices
    medication costs
    the canadian pharmacy
    best online pharmacy
    rx online

  3. Your comment is awaiting moderation.

    You definitely made the point.
    http://talahicc.com/
    pain meds online without doctor prescription top rated canadian pharmacies online canada drugs pharmacy [url=http://canadianpharmacymim.com/]canada pharmaceutical online ordering[/url]
    canadian pharmacy no prescription
    international pharmacies that ship to the usa
    canada pharmacy online orders
    trust pharmacy canada
    online pharmacy
    prescription drug assistance

  4. Your comment is awaiting moderation.

    Great material, With thanks.
    http://canadianpharmaciescubarx.com/
    canadian drug canadian pharmacies that ship to us buying drugs canada [url=http://canadianpharmaciesnnm.com/]top rated canadian pharmacies online[/url]
    drug costs
    best canadian online pharmacy
    online pharmacies
    drugs without prescription
    canadian pharmacy
    no prescription pharmacy

  5. Your comment is awaiting moderation.

    You said it perfectly..
    http://canadianpharmacymim.com/
    prescription drugs online without north west pharmacy canada prescription prices comparison [url=http://canadianpharmaciescubarx.com/]canadian pharmacy online[/url]
    walgreens pharmacy
    prescription cost comparison
    canadian pharmacies online
    prescription drugs prices
    cheap prescription drugs online
    cheap prescription drugs online

  6. Your comment is awaiting moderation.

  7. Your comment is awaiting moderation.

    Wow tons of amazing information.
    http://www.canadianpharmacymsn.com/
    canadian pharmacies shipping to usa canadian cialis pharmacy canada [url=http://talahicc.com/]canadian pharcharmy[/url]
    canadian pharmacy meds
    canadian online pharmacies
    canadian pharmacies top best
    drug prices comparison
    canada drugs online pharmacy
    canadian drugstore reviews

  8. Your comment is awaiting moderation.

    You reported this very well.
    http://canadianpharmacyntx.com/
    meds online canadian pharmacies mail order pharmacies [url=http://canadianpharmaciescubarx.com/]canadian pharcharmy[/url]
    canada meds
    walmart pharmacy price check
    no prescription online pharmacy
    drugs from canada
    canadian pharma companies
    safeway pharmacy

  9. Your comment is awaiting moderation.

    Reliable write ups. Kudos!
    http://talahicc.com/
    international pharmacy canadian pharmacies-24h rx pharmacy [url=http://canadianpharmacyntx.com/]north west pharmacy canada[/url]
    best online pharmacy stores
    highest rated canadian pharmacies
    pharmacy price compare
    online drugs
    pharmacies near me
    canada pharmacies online

  10. Your comment is awaiting moderation.

    Position well taken..
    http://www.canadianpharmacymsn.com/
    canadian prescription mexican pharmacies shipping to usa drugs without prescription [url=http://canadianpharmaciesnnm.com/]canadian pharmacies online[/url]
    compare rx prices
    pharmacy price comparison
    my canadian pharmacy
    best canadian prescription prices
    online drugs
    canadian drug store

  11. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you, Quite a lot of information!
    https://nicktambone.com/
    pharmacy price comparison canadian cialis discount drugs online pharmacy [url=https://nicktambone.com/]northwestpharmacy[/url]
    web medical information
    northwest pharmacy
    canadapharmacy
    buying drugs canada
    onlinecanadianpharmacy.com
    highest rated canadian pharmacies

  12. Your comment is awaiting moderation.

    Regards! Loads of material!
    http://canadianpharmaciesnnm.com/
    online canadian pharcharmy canadian pharmacies online no prescription pharmacies [url=http://canadianpharmaciescubarx.com/]canadian pharmacy[/url]
    pharmacy online store
    buying prescription drugs canada
    drug price
    canadian family pharmacy
    trusted overseas pharmacies
    canadian pharmacies shipping to usa

  13. Your comment is awaiting moderation.

    Very good knowledge. Thanks a lot!
    http://canadianpharmacysilo.com/
    best non prescription online pharmacies london drugs canada online discount pharmacy [url=http://canadianpharmacyntx.com/]canada pharmaceuticals online[/url]
    canada drugs pharmacy
    best canadian online pharmacy
    canadapharmacyonline.com
    pain meds online without doctor prescription
    mail order pharmacy
    pharmacy near me

  14. Your comment is awaiting moderation.

    Regards, Good stuff.
    http://canadianpharmaciesnnm.com/
    canadian mail order pharmacies trust pharmacy canada canadian prescription drugstore [url=http://www.canadianpharmacymsn.com/]canadian pharmacies that ship to us[/url]
    drugs without prescription
    canadian drug stores online
    canadian drug stores online
    canadian pharmacy 365
    canada online pharmacies
    canadian pharmacies top best

  15. Your comment is awaiting moderation.

    You said it very well..
    https://nicktambone.com/
    prescription pricing canadian pharmacy canada pharmacies without script [url=http://www.canadianpharmacymsn.com/]canada pharmaceuticals online[/url]
    prescription cost comparison
    no 1 canadian pharcharmy online
    online pharmacy
    canada pharmacies prescription drugs
    canadian rx
    canadian pharmacies top best

  16. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks. I like this!
    http://canadianpharmacyntx.com/
    cialis online aarp approved canadian online pharmacies canada pharmacies prescription drugs [url=http://canadianpharmacyntx.com/]trust pharmacy canada[/url]
    canadian pharmacy reviews
    canadian rx
    canada drug pharmacy
    canadian pharmacy reviews
    online pharmacy canada
    buy prescription drugs canada

  17. Your comment is awaiting moderation.

    You actually mentioned that superbly!
    http://canadianpharmacysilo.com/
    overseas pharmacy forum northwestpharmacy discount prescription drug [url=http://canadianpharmaciesnnm.com/]canadianpharmacy[/url]
    canada drug pharmacy
    online canadian pharmacy
    online pharmacies canada
    canadian online pharmacy
    canadian prescription drugs
    online pharmacy without a prescription

  18. Your comment is awaiting moderation.

    Helpful knowledge. Regards.
    http://talahicc.com/
    online pharmacies canada drug drugs from canada [url=http://talahicc.com/]canadian pharmacy[/url]
    medical information online
    canadianpharmacy
    drugstore online
    prescription drug assistance
    costco pharmacy pricing
    canadian rx

  19. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. Cheers!
    http://canadianpharmacymim.com/
    pharmacy online mexico canadian pharcharmy canada drug [url=http://canadianonlinepharmacynnm.com/]canadian pharmacies[/url]
    pharmacies in canada
    safe canadian online pharmacies
    canadian pharmacy 365
    prescription cost
    medical information online
    pharmacy near me

  20. Your comment is awaiting moderation.

    Lovely material. Cheers.
    http://talahicc.com/
    buying drugs canada london drugs canada canada drug [url=http://canadianpharmaciesnnm.com/]canada drugs online[/url]
    canada pharmacies prescription drugs
    canadian mail order pharmacies
    canadapharmacy com
    pharmacy online store
    discount pharmacy
    walgreens pharmacy

  21. Your comment is awaiting moderation.

    Seriously a lot of good material.
    http://talahicc.com/
    canadian pharmacies that ship to us canada online pharmacies canadian viagra [url=http://canadianpharmaciesnnm.com/]online pharmacies of canada[/url]
    candrugstore com
    canadian pharmacy no prescription needed
    safe canadian online pharmacies
    pain meds online without doctor prescription
    legitimate online pharmacies
    canadian pharmacy online

  22. Your comment is awaiting moderation.

    Seriously a good deal of beneficial material!
    http://canadianpharmaciescubarx.com/
    medication costs canadian pharmaceuticals online canada pharmacies [url=http://canadianpharmacyntx.com/]canadian pharmacy[/url]
    canadian pharmacy viagra
    best online pharmacy
    no prescription pharmacies
    online canadian pharmacy
    canadian pharmacy king
    candrugstore com

  23. Your comment is awaiting moderation.

  24. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks! Useful information!
    http://www.canadianpharmacymsn.com/
    safe canadian online pharmacies mexican pharmacies shipping to usa visit poster’s website [url=http://canadianonlinepharmacynnm.com/]aarp approved canadian online pharmacies[/url]
    buy prescription drugs online
    canadian discount pharmacy
    buy drugs online
    canadian pharmacy online
    ed meds online
    canadadrugs

  25. Your comment is awaiting moderation.

    Superb write ups. Many thanks!
    https://nicktambone.com/
    mexican pharmacies canadian pharmacies canadian family pharmacy [url=http://canadianpharmaciesnnm.com/]canadian online pharmacies[/url]
    canadian online pharmacy
    canadian prescription drugs
    canadian rx
    canadian pharcharmy online
    canadian prescriptions
    canada pharmacies online

  26. Your comment is awaiting moderation.

  27. Your comment is awaiting moderation.

    Terrific stuff. Many thanks!
    https://nicktambone.com/
    prescription pricing canadian pharmacies that ship to us cheap canadian drugs [url=http://canadianpharmacymim.com/]canadian online pharmacies[/url]
    canada pharmacies online
    no prescription pharmacies
    prescription drugs prices
    canadian pharmacy no prescription
    best online pharmacy stores
    canada online pharmacy

  28. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely said! !
    http://canadianpharmacysilo.com/
    price prescription drugs canadian pharmacy discount drugs online pharmacy [url=http://canadianonlinepharmacynnm.com/]canadian pharmacies without an rx[/url]
    best online canadian pharcharmy
    overseas pharmacy forum
    online discount pharmacy
    canada pharmacy online no script
    prescription drug assistance
    walmart pharmacy price check

  29. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks. Quite a lot of facts!
    http://canadianpharmaciesnnm.com/
    buy prescription drugs canada canadian online pharmacy canadian pharmacy uk delivery [url=http://canadianpharmaciesnnm.com/]aarp approved canadian online pharmacies[/url]
    canadian pharmacies
    mexican online pharmacies
    reputable canadian mail order pharmacies
    most reliable canadian pharmacies
    walmart pharmacy price check
    king pharmacy

  30. Your comment is awaiting moderation.

    Tips well considered..
    http://talahicc.com/
    safe canadian online pharmacies canada pharmaceuticals online pharmacies in canada [url=http://canadianonlinepharmacynnm.com/]aarp approved canadian online pharmacies[/url]
    canadian pharcharmy online
    canadian pharmacy king
    trusted overseas pharmacies
    medication costs
    onlinecanadianpharmacy.com
    prescription prices comparison

  31. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks. A good amount of data!
    https://nicktambone.com/
    approved canadian pharmacies online top rated canadian pharmacies online walgreens pharmacy [url=http://canadianpharmaciescubarx.com/]aarp approved canadian online pharmacies[/url]
    buying prescription drugs canada
    mexican online pharmacies
    mail order pharmacies
    no prescription online pharmacy
    prescription cost
    prescription pricing

  32. Your comment is awaiting moderation.

    You stated it well.
    http://www.canadianpharmacymsn.com/
    canadadrugs.com pharmacy canadian pharmacies without an rx legitimate online pharmacies [url=http://canadianpharmacymim.com/]online pharmacies canada[/url]
    cheap prescription drugs
    canadian pharmacy viagra
    canadadrugs.com pharmacy
    costco pharmacy pricing
    canadian online pharmacy
    visit poster’s website

  33. Your comment is awaiting moderation.

    You said it very well.!
    http://canadianpharmaciescubarx.com/
    best online pharmacies no prescription canadian pharmacies without an rx prescription drug cost [url=https://nicktambone.com/]canadian online pharmacy[/url]
    no prescription pharmacy
    prescription prices comparison
    canada pharmacy online
    canadian pharmacy meds
    online pharmacies canada
    canadian family pharmacy

  34. Your comment is awaiting moderation.

    Whoa loads of useful advice!
    http://canadianonlinepharmacynnm.com/
    canada drug online pharmacies of canada canadian pharmacy 365 [url=https://nicktambone.com/]northwestpharmacy[/url]
    best online canadian pharcharmy
    canada drugs online pharmacy
    canadapharmacy com
    pharmacy tech
    canadian drugs
    internet pharmacy

  35. Your comment is awaiting moderation.

    Seriously loads of amazing tips!
    http://canadianpharmaciescubarx.com/
    canadian pharmacy meds global pharmacy canada prescription drugs without doctor approval [url=https://nicktambone.com/]canadian pharmacies that ship to us[/url]
    cheap canadian drugs
    discount prescription drugs online
    online prescription drugs
    pharmacy cost comparison
    canadian discount pharmacy
    online pharmacy canada

  36. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely said. !
    http://talahicc.com/
    canada drugs online canadian pharmacy online canadian pharmacy without prescription [url=http://canadianpharmaciesnnm.com/]canadian online pharmacy[/url]
    legitimate online pharmacies
    mexican pharmacy online
    prescription drugs without doctor approval
    prescription drug assistance
    no prescription online pharmacy
    drugstore online

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir