Hoca İbrahim Paşa

Hoca İbrahim Paşa (o. 1713, Edirne) III. Ahmet saltanatında, 6 Nisan 1713 – 27 Nisan 1713 tarihleri arasında yirmi bir gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı.


Hayatı

Aslen Serezlidir. Önce bostancı ocağına girdi. Fakat orada karıştığı fesat yüzünden Cezayir tarafına kaçmak zorunda kaldı. Orada gemilerde çalıştı. Sonra’da İstanbul’a geri geldi. Balıkçılık ve kayıkçılık ile geçinmeye başladı. III. Ahmet tebdil giyinip İstanbul’u gezmekte iken onun kayığına binmeyi ve onunla konuşmayı itiyat edinmişti.

Son bir defa onun kayığına binişinde III. Ahmet onu gizlice Girit‘e gidip orada vali bulunan Kalaylıkoz Hacı Ahmed Paşa‘yı sadarete davet etmesi görevi verdi. Bunun üzerine İbrahim Ağa bir tüccar kılığına girip İstanbul’da bir gemiye kereste yükleyerek Girit’e gitti. Orada üzerinde sakladığı padişahın sadaret teklifini içeren hatt-ı hümayununu vali Kalaylıkoz Ahmet Paşa’ya iletmeyi başardı. Kalaylıkoz Ahmet Paşa da yerine kethüdasını kaymakam bırakıp İbrahim Ağa’nın gemisi ile Küçük Çekmece’ye kadar birlikte geldi; buradan III. Ahmet’e vararak sadrazamlık görevine başladı.

İbrahim Ağa, padişaha bu hizmeti üzerine tersane hizmetine, yani Osmanlı Donanması‘na alındı ve kalyon kaptanlığı görevi verildi. Bu donanma hocalığı da içerdiği için “Kel Hoca” olarak anılmıştır. Kel Hoca İbrahim Ağa bu işinde başarılı olup padişahın teveccühü ile birlikte riyale ve patrona rütbelerini de aldı. Bu görevinde Akdeniz‘de türeyen korsanları tenkile memur oldu. Bu görevde iken 15 kadar korsan kalyonu ele geçirdi ve bin kadar korsanı esir aldı. Bu arada yaptığı faaliyetler inanılmaz kadar beklenmedik olduğu için “Deli” lakabı da alarak “Deli Kel Hoca İbrahim” olarak anılmaya başlandı. Nusretnâme’de “Kel Deli İbrahim Hoca” olarak ismi geçmektedir.

Kel Hoca İbrahim’in aleyhinde olanlar epey dedikodu yapmışlardı; ama buna rağmen 7 Ocak 1713’te vezirlikle birlikte kaptan-ı deryalığa getirildi. Bu sıralarda Prut Antlaşması‘nın Ruslar tarafından uygulanmaması ve Osmanlılara sığınmış olan İsveç Kralı Xİİ. Karl (veya Demirbaş Şarl)’in Bender‘den ayrılmaması Osmanlı Devleti için büyük dışişleri sorunları olmuştu. Sadrazam Silahdar Süleyman Paşa aldığı kararla XII. Karl ve askerleri Bender’de 1 Şubat 1713’te direnişle karşılaşan bir baskın sonucu ele geçirildiler. Kral Karl Edirne’ye getirildi ve Meriç Köprüsü çıkışında I. Ahmet döneminden beri devlet konukevi olan “Demirtaş Kasrı”‘nda zorunlu ikamete tabi tutuldu. Onun İsveç’e iadesi devlet için gerekliydi. Kaptan-ı derya olan Kel Hoca İbrahim Paşa 20.000 kalyoncu ile İsveç kralını ülkesine götürme projesini ciddi olarak padişaha sundu. Eğer bu denizden gitmeyi önermekteyse o zamana kadar Cebelitarık’tan çıkmayan Osmanlı donaması için bu Atlantik Okyanusu ve Baltık Denizi seferlerini de içeren bu proje gerçekten çok cesurane proje idi. Karadan gitmeyi önermekteyse, işi başardıktan sonra 20.000 kalyoncunun akıbetinin ne olacağı düşünülmemişti. Paşanın aleyhindekiler tarafından bu teklif yeni bir “delilik” örneği olarak kullanılmaya başlandı. Sonunda Ağustos 1714’te İsveç Kralı XII. Karl kara üzerinden Erdel, Macaristan, Budin, Viyana, Bavyera ve Hesse üzerinden giderek Ekim 1714’te İsveç’e varmayı başardı.

Devlet misafiri olan İsveç Kralı’na karşı gösterilen bu hiç misafirsever olmayan muamele büyük bir skandal yarattti ve sadrazam aleyhinde dedikodular ve tenkitler ayyuka çıktı. III. Ahmed skandalın halkın devlete karşı gösterdiği itimadı sarstığını anlamıştı. Bu nedenle 6 Nisan 1713’de buna karar veren ve uygulayan sadrazam Silahdar Süleyman Paşa; ona bir olumlu fetva veren şeyhülislam ve bunu uygulamaya destek sağlayan Kırım Hanı’nı azletti. III. Ahmed yakın danışmanı Silahdar Damat Ali Paşa‘nın tavsiyesini alıp Deli Hoca İbrahim Paşa’yı sadrazam görevine getirdi.

Bu atama büyük yankılar yarattı. Bir kısım devlet ricali ve katipler arasında Deli Hoca İbrahim Paşa aleyhinde acayip dedikodular yayılmaya başladı:[1]

Kokuşmuş gemici fesine sarılı burma sarığı çıkartılıp başına vezir kavuğu konulduğunda odaya yayılan pis koku, amber tütsüsüyle bastırılmıştı…. Sokak ortasında kadınlara laf atan (bir) garip adam(dı).

Diğer taraftan Deli Hoca İbrahim Paşa da durumdan hoşnut değildi. Sadrazamlığa getirilmesi Silahdar Damat Ali Paşa tavsiyesi ile olmuştu; devlet idaresinde her iş padişaha yakın danışmanlığı dolayısıyla ancak onun tavsiyelerine göre yapılmaktaydı. Sadrazam Deli Hoca İbrahim Paşa’nın idarede ve hükümleri üzerinde bağımsızlığı bulunmamaktaydı. Sadrazam tüm devlet işlerini eline almayı istemekteydi. Kendi bağımsızlığına set çekenleri bertaraf etmeyi planlamaktaydı.

Bunların başında Silahdar Damat Ali Paşa’yı ortadan kaldırmak istemekteydi. İlk olarak kayıkçılarından birisini Silahdar Damat Ali Paşa’yı suikast yapmaya memur etti. Bunu sağlamak için Sadrazam konağında yeni Kırım Hanı Kaplan Giray, reis’ülkuttab Abdülkerim Bey ile Silahdar Damat Ali Paşa’nın davetli olduğu bir ziyafet tertip etti. Fakat hazırlanan komployu kethüdasından haber alan Silahdar Damat Ali Paşa daha ihtiyatlı olmaya başlamıştı ve rahatsızlığını söyleyerek hastaymış gibi özür diledi. Fakat durumu çok yakın danışmanı olduğu Sultan III. Ahmet’e gönderdiği şöyle bir arıza ile bildirdi:[2]

Şu herifi geturup devleti kayırır deyu vezir-i âzam eyledin; devlet nabzından bihaber. On beş yirmi odalık peyda edip çiçekçi olmuş; bana da sana da kasdi mukarrer ve yarın bütün âyân-i devleti ve İsveç kralını ve balyozları ziyafet ve meşveret bahanesiyle Demirtaş’a (Edirne’ye) davet, beni ve İsveç kralını öldürecektir; beni sen öldür gitmem.

Sadrazam İsveç kralının sorunlarını kral ile Demirtaş devlet misafir konağında görüşmek isteyince de kral Demirbaş Şarl da bir suikast korkusundan kendini hasta gibi gösterdi.

Silahdar Damat Ali Paşa’nın gönderdiği arızayı alan ve İsveç kralının da sadrazamla mülakata gelmediğini öğrenen III. Ahmet sadrazamı saraya davet ederek ona önce “düşman ahvalinin ne olduğu” hakkında bir soru sordu ve sadrazamdan

Yeniçeri ocağını kendime uydurdum. Yeniçeri ağasıyla yekdil ve yekcihet oldum.

cevabını aldı.[2] Sadrazamın “yeniçeriyi elde ettim” cümlesinde III. Ahmed kendine bir suikast olabileceğinden vehme ve kuşkuya kapıldı ve konuşmadan hemen sonra 27 Nisan1713‘te sadrazamın idam edilmesine karar verdi.

O gün sadrazamdan mühr-ü humayun geri alındıktan sonra cellat haseki Kara Mustafa tarafından boğularak idam edildi. Cesedi Tunca kenarına gömüldü ama gömülme yerinin belirsiz olması sağlandı. Kel Hoca İbrahim Paşa idam edildiği sırada yaklaşık 60 yaşlarında idi. İdamını takiben tüm malları ve eşyası devlet tarafından müsadere edildi.

Deli Hoca İbrahim Paşa’in idamından sonra Silahdar Damat Ali Paşa sadrazam görevine getirildi.


Değerlendirme

Yetenekli ve zeki bir kişi olan Kel Hoca İbrahim Paşa kendisini yetiştirmiş ve yüksek mevkilere erişmiştir. Denizcilikte çok başarılı olmuştur. Fakat, devlet idaresine gelince birbiri ardından sadrazamları azl ve idam ettiren Silahdar Damat Ali Paşa’dan kurtulmayı ve işinde serbest kalmayı planlamış ise de başarılı olamamıştır.


Kaynakça

  1. ^ Şaka, Necdet, (1999), Bu Mülkün Sultanları, İstanbul:Oğlak Yayınları ISBN 975-329-2996 s.319
  2. ^ a b “Osmanlıyız” websitesinde “Hoca İbrahim Paşa” maddesi

Dış bağlantılar

Siyasi görevi
Önce gelen:
Silahdar Süleyman Paşa
Osmanlı Sadrazamı
6 Nisan 1713 – 27 Nisan 1713
Sonra gelen:
Silahdar Damat Ali Paşa
Askerî görevi
Önce gelen:
Kirli Ahmed Paşa
Kaptan-ı Derya
1711 – 1712
Sonra gelen:
Kirli Ahmed Paşa

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/Hoca_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa

Comments

Add a Comment
  1. Your comment is awaiting moderation.

    Useful stuff. With thanks!
    http://cialismsnrx.com/
    cialis tagamet
    generic cialis
    taking cialis and viagra together
    cheap cialis

  2. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot, Valuable stuff!
    http://cialismsnntx.com/
    comprar cialis online canada
    cheap cialis
    hong kong pharmacy cialis
    cialis without a doctor prescription

  3. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. Thank you!
    https://www.cialismim.com/
    cialis nei giovani
    cialis 20mg
    cialis О· viagra
    cialis 20mg

  4. Your comment is awaiting moderation.

    Truly loads of wonderful facts!
    http://cialispego.com/
    cialis overdose youtube
    cialis generic
    can i take aspirin and cialis
    cialis generic

  5. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos! Lots of facts!

    http://cialismsnntx.com/
    tadacip 20 vs cialis
    cialis generic
    indicaciones cialis 5 mg
    cheap cialis

  6. Your comment is awaiting moderation.

    You said it very well..
    http://cialismsnntx.com/
    cual es mas seguro viagra o cialis
    cialis generic
    pastillas tadalafil (cialis)
    cialis online

  7. Your comment is awaiting moderation.

    You reported that really well!
    http://cialismsnntx.com/
    onde comprar cialis mais barato no brasil
    cialis generic
    de que color es la pastilla cialis
    cheap cialis

  8. Your comment is awaiting moderation.

    Great data, Many thanks.
    http://cialispego.com/
    cialis 1 comprimido preço
    cialis online
    vendita viagra cialis on line
    cialis generic

  9. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot, Wonderful stuff!
    https://www.cialismim.com/
    budget cialis
    cialis generic
    mixing cialis and steroids
    cialis online

  10. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Thanks.
    http://cialisttk.com/
    cialis durГ©e d’efficacitГ©
    cialis generic
    potenssilääke cialis hinta
    buy cialis online

  11. Your comment is awaiting moderation.

    Wow plenty of good advice.
    http://cialismsnrx.com/
    cialis right dosage
    cheap cialis
    cialis 5mg kopen
    generic cialis

  12. Your comment is awaiting moderation.

    You actually expressed that well.
    http://cialismsnrx.com/
    cialis hakkД±nda kullanД±cД± yorumlarД±
    cialis 20mg
    efectos secundarios y contraindicaciones del cialis
    cialis online

  13. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks. Plenty of material!

    http://cialismsnrx.com/
    cialis para mejorar la circulacion
    cialis without a doctor prescription
    ucuz orjinal cialis
    buy cialis online

  14. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks. An abundance of write ups.

    https://www.cialismim.com/
    el cialis se vende sin receta en espaГ±a
    cialis online
    is cialis or viagra covered by insurance
    cialis 20mg

  15. Your comment is awaiting moderation.

    Superb material. Thanks a lot!
    http://cialismsnntx.com/
    para que serve remedio cialis
    cialis generic
    patente cialis brasil
    generic cialis

  16. Your comment is awaiting moderation.

    Effectively voiced without a doubt! .
    https://www.cialisfidel.com/
    cialis 5mg nebenwirkungen
    cialis 20mg
    ist cialis rezeptfrei in deutschland
    generic cialis

  17. Your comment is awaiting moderation.

    Seriously lots of awesome knowledge.
    https://www.cialismim.com/
    cialis prezzo piu basso
    cialis generic
    no results from cialis
    cheap cialis

  18. Your comment is awaiting moderation.

    Terrific posts. Thanks.
    https://www.cialismim.com/
    cialis bez recepty warszawa
    generic cialis
    köpa cialis utan recept
    cialis generic

  19. Your comment is awaiting moderation.

    Truly loads of terrific info.
    http://cialisttk.com/
    how long will 10mg cialis last
    cialis generic
    cialis generico fidarsi
    cialis 20 mg

  20. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing loads of excellent facts.
    http://cialismsnrx.com/
    cialis after steroid cycle
    cialis online
    cialis tadalafil 20 mg yan etkileri
    buy cialis online

  21. Your comment is awaiting moderation.

    Very well voiced genuinely. .
    https://www.cialisfidel.com/
    cialis 20 mg brand
    buy cialis online
    prendre cialis et priligy
    cialis online

  22. Your comment is awaiting moderation.

    You said it very well.!
    http://cialismsnntx.com/
    cialis and wellbutrin taken together
    buy cialis online
    cortar pastilla cialis
    cialis without a doctor prescription

  23. Your comment is awaiting moderation.

    Whoa quite a lot of useful tips!
    https://www.cialismim.com/
    cialis bleeding
    cialis generic
    what is the purpose of the bathtubs in the cialis commercial
    cialis 20 mg

  24. Your comment is awaiting moderation.

    Useful advice. Appreciate it!
    http://cialismsnntx.com/
    cialis eceran
    buy cialis online
    cialis tadalafil pills
    cialis 20 mg

  25. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. Cheers!
    http://cialisttk.com/
    wirkung viagra levitra cialis
    cheap cialis
    was ist in cialis drin
    cialis 20 mg

  26. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers! Ample info.

    http://cialismsnntx.com/
    is cialis otc
    cialis without a doctor prescription
    cialis olcsГі
    buy cialis online

  27. Your comment is awaiting moderation.

    Useful stuff. Appreciate it.
    http://cialismsnrx.com/
    cialis canadian healthcare
    cheap cialis
    levitra cialis viagra hangisi
    cialis generic

  28. Your comment is awaiting moderation.

    You actually suggested it wonderfully!
    http://cialispego.com/
    le cialis et l’hypertension
    cialis online
    quem tem pressГЈo alta pode tomar cialis
    buy cialis online

  29. Your comment is awaiting moderation.

    Fantastic data. Thanks!
    http://cialisttk.com/
    cialis farmacia italia
    cheap cialis
    cialis 180 mg
    cialis generic

  30. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos! Terrific stuff!
    http://cialispego.com/
    cialis steuerlich absetzbar
    cheap cialis
    cialis generico nombre
    cialis online

  31. Your comment is awaiting moderation.

    You actually suggested it terrifically.
    https://www.cialisfidel.com/
    cialis da azia
    cialis 20 mg
    cialis disturbi gastrici
    cialis 20 mg

  32. Your comment is awaiting moderation.

    Regards. Terrific information.
    http://cialismsnrx.com/
    cialis holland kaufen
    cialis online
    cialis and high blood pressure pills
    buy cialis online

  33. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Cheers.
    https://www.cialismim.com/
    cialis recomendaciones
    buy cialis online
    ou achetez vous votre cialis
    cheap cialis

  34. Your comment is awaiting moderation.

    You actually reported this exceptionally well!
    https://www.cialisfidel.com/
    cialis profesional mexico
    cheap cialis
    skillnad cialis och viagra
    buy cialis online

  35. Your comment is awaiting moderation.

    Regards! Terrific stuff.
    http://cialismsnntx.com/
    venta cialis colombia
    generic cialis
    dosis cialis untuk pemula
    buy cialis online

  36. Your comment is awaiting moderation.

    Awesome tips. Kudos!
    http://cialispego.com/
    cialis trial offer
    buy cialis online
    cialis jak czesto
    cheap cialis

  37. Your comment is awaiting moderation.

    You actually stated this superbly!
    http://cialispego.com/
    cialis generique wiki
    cheap cialis
    cialis eagle
    cialis 20 mg

  38. Your comment is awaiting moderation.

    Tips well applied!.
    http://cialispego.com/
    kann man cialis und viagra zusammen nehmen
    cialis online
    cialis authentic online
    buy cialis online

  39. Your comment is awaiting moderation.

    Seriously many of valuable data!
    https://www.cialismim.com/
    c4 extreme and cialis
    cheap cialis
    how to cut a cialis pill in half
    cheap cialis

  40. Your comment is awaiting moderation.

    Truly a good deal of very good knowledge.
    http://cialispego.com/
    cialis hipertensiГіn arterial
    cheap cialis
    medicinali generici cialis
    cialis generic

  41. Your comment is awaiting moderation.

    Fantastic info. Thanks a lot.
    http://cialismsnntx.com/
    chemical name for cialis
    cheap cialis
    is cialis safe after surgery
    cialis without a doctor prescription

  42. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot! Terrific information!
    http://cialismsnrx.com/
    cialis and plavix
    cialis without a doctor prescription
    forum do cialis
    cialis 20 mg

  43. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. Many thanks.
    https://www.cialisfidel.com/
    cialis 20 mg per day
    cialis online
    cialis o viagra para que sirve
    cialis generic

  44. Your comment is awaiting moderation.

    You actually stated it wonderfully!
    http://cialispego.com/
    cialis gintarine vaistine
    cialis generic
    does cialis help prostate
    cialis 20 mg

  45. Your comment is awaiting moderation.

    Fantastic forum posts, Thank you!
    http://cialispego.com/
    efectos secundarios de cialis y viagra
    cialis without a doctor prescription
    can i take cialis every other day
    cialis 20 mg

  46. Your comment is awaiting moderation.

    Great postings, Cheers.
    http://cialisttk.com/
    taking 3 5mg cialis
    cialis generic
    cialis facts and information
    cialis generic

  47. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot. A good amount of information.

    http://cialisttk.com/
    cialis withdrawal effects
    cheap cialis
    cialis precio farmacias del ahorro
    generic cialis

  48. Your comment is awaiting moderation.

    You said it nicely.!
    http://cialisttk.com/
    vendo cialis en mexico
    generic cialis
    harga obat cialis tadalafil
    generic cialis

  49. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, With thanks!
    http://cialisttk.com/
    tomar cialis y viagra a la vez
    cialis online
    cialis atau levitra
    buy cialis online

  50. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you. I like this!
    http://cialismsnntx.com/
    efeitos colateral cialis
    generic cialis
    cialis y eyaculacion retardada
    cialis online

  51. Your comment is awaiting moderation.

    Truly plenty of great knowledge.
    http://cialispego.com/
    cialis pharmacie en ligne avec ordonnance
    cialis without a doctor prescription
    se puede consumir alcohol tomando cialis
    cialis 20mg

  52. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks, Great information!
    http://cialismsnntx.com/
    cialis 20mg 4 stГјck preisvergleich
    cheap cialis
    cialis generique pharmacie en france
    cialis 20mg

  53. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks! Lots of write ups!

    http://cialismsnrx.com/
    cialis non funziona perche
    generic cialis
    cialis 30 kapsГјl
    cialis online

  54. Your comment is awaiting moderation.

    You made your point.
    https://www.cialismim.com/
    cual es el mejor cialis levitra o viagra
    cheap cialis
    cialis generika ohne rezept kaufen
    cheap cialis

  55. Your comment is awaiting moderation.

    You actually suggested this adequately!
    http://cialismsnrx.com/
    dangers of cialis and alcohol
    buy cialis online
    cialis oral jelly kamagra wirkung
    generic cialis

  56. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing material, Thanks.
    http://cialismsnrx.com/
    cialis ohne rezept auf rechnung kaufen
    generic cialis
    effectiveness of cialis for bph
    cheap cialis

  57. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers! Numerous posts!

    http://cialispego.com/
    dependencia del cialis
    cialis online
    viagra oder cialis erfahrung
    cialis without a doctor prescription

  58. Your comment is awaiting moderation.

    You said it adequately..
    http://cialisttk.com/
    cialis tablet filmomhuld 20mg
    generic cialis
    cialis 20 aГ±os
    cialis generic

  59. Your comment is awaiting moderation.

    Regards. I enjoy this.
    http://cialispego.com/
    what happens if a woman takes viagra or cialis
    generic cialis
    australian generic cialis
    cialis without a doctor prescription

  60. Your comment is awaiting moderation.

    Good advice. Many thanks.
    http://cialispego.com/
    passiert wenn frau cialis nimmt
    cheap cialis
    il cialis dopo quanto fa effetto
    cialis without a doctor prescription

  61. Your comment is awaiting moderation.

    Truly a good deal of useful tips!
    http://cialisttk.com/
    cialis ritonavir
    cialis 20 mg
    cialis gelatina
    cialis generic

  62. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers. Plenty of knowledge.

    http://cialismsnrx.com/
    cialis daily generika
    cialis generic
    cialis precio en farmacia andorra
    generic cialis

  63. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible lots of amazing information.
    http://cialisttk.com/
    why limit alcohol with cialis
    cialis generic
    wellbutrin cialis
    buy cialis online

  64. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you, Excellent stuff!
    http://cialismsnrx.com/
    que precio tiene el cialis en mexico
    cheap cialis
    cartao desconto cialis diario
    buy cialis online

  65. Your comment is awaiting moderation.

    You definitely made your point.
    http://cialisttk.com/
    should i take cialis or viagra
    generic cialis
    cialis sample packs
    cialis online

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir