Hoca İbrahim Paşa

Hoca İbrahim Paşa (o. 1713, Edirne) III. Ahmet saltanatında, 6 Nisan 1713 – 27 Nisan 1713 tarihleri arasında yirmi bir gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı.


Hayatı

Aslen Serezlidir. Önce bostancı ocağına girdi. Fakat orada karıştığı fesat yüzünden Cezayir tarafına kaçmak zorunda kaldı. Orada gemilerde çalıştı. Sonra’da İstanbul’a geri geldi. Balıkçılık ve kayıkçılık ile geçinmeye başladı. III. Ahmet tebdil giyinip İstanbul’u gezmekte iken onun kayığına binmeyi ve onunla konuşmayı itiyat edinmişti.

Son bir defa onun kayığına binişinde III. Ahmet onu gizlice Girit‘e gidip orada vali bulunan Kalaylıkoz Hacı Ahmed Paşa‘yı sadarete davet etmesi görevi verdi. Bunun üzerine İbrahim Ağa bir tüccar kılığına girip İstanbul’da bir gemiye kereste yükleyerek Girit’e gitti. Orada üzerinde sakladığı padişahın sadaret teklifini içeren hatt-ı hümayununu vali Kalaylıkoz Ahmet Paşa’ya iletmeyi başardı. Kalaylıkoz Ahmet Paşa da yerine kethüdasını kaymakam bırakıp İbrahim Ağa’nın gemisi ile Küçük Çekmece’ye kadar birlikte geldi; buradan III. Ahmet’e vararak sadrazamlık görevine başladı.

İbrahim Ağa, padişaha bu hizmeti üzerine tersane hizmetine, yani Osmanlı Donanması‘na alındı ve kalyon kaptanlığı görevi verildi. Bu donanma hocalığı da içerdiği için “Kel Hoca” olarak anılmıştır. Kel Hoca İbrahim Ağa bu işinde başarılı olup padişahın teveccühü ile birlikte riyale ve patrona rütbelerini de aldı. Bu görevinde Akdeniz‘de türeyen korsanları tenkile memur oldu. Bu görevde iken 15 kadar korsan kalyonu ele geçirdi ve bin kadar korsanı esir aldı. Bu arada yaptığı faaliyetler inanılmaz kadar beklenmedik olduğu için “Deli” lakabı da alarak “Deli Kel Hoca İbrahim” olarak anılmaya başlandı. Nusretnâme’de “Kel Deli İbrahim Hoca” olarak ismi geçmektedir.

Kel Hoca İbrahim’in aleyhinde olanlar epey dedikodu yapmışlardı; ama buna rağmen 7 Ocak 1713’te vezirlikle birlikte kaptan-ı deryalığa getirildi. Bu sıralarda Prut Antlaşması‘nın Ruslar tarafından uygulanmaması ve Osmanlılara sığınmış olan İsveç Kralı Xİİ. Karl (veya Demirbaş Şarl)’in Bender‘den ayrılmaması Osmanlı Devleti için büyük dışişleri sorunları olmuştu. Sadrazam Silahdar Süleyman Paşa aldığı kararla XII. Karl ve askerleri Bender’de 1 Şubat 1713’te direnişle karşılaşan bir baskın sonucu ele geçirildiler. Kral Karl Edirne’ye getirildi ve Meriç Köprüsü çıkışında I. Ahmet döneminden beri devlet konukevi olan “Demirtaş Kasrı”‘nda zorunlu ikamete tabi tutuldu. Onun İsveç’e iadesi devlet için gerekliydi. Kaptan-ı derya olan Kel Hoca İbrahim Paşa 20.000 kalyoncu ile İsveç kralını ülkesine götürme projesini ciddi olarak padişaha sundu. Eğer bu denizden gitmeyi önermekteyse o zamana kadar Cebelitarık’tan çıkmayan Osmanlı donaması için bu Atlantik Okyanusu ve Baltık Denizi seferlerini de içeren bu proje gerçekten çok cesurane proje idi. Karadan gitmeyi önermekteyse, işi başardıktan sonra 20.000 kalyoncunun akıbetinin ne olacağı düşünülmemişti. Paşanın aleyhindekiler tarafından bu teklif yeni bir “delilik” örneği olarak kullanılmaya başlandı. Sonunda Ağustos 1714’te İsveç Kralı XII. Karl kara üzerinden Erdel, Macaristan, Budin, Viyana, Bavyera ve Hesse üzerinden giderek Ekim 1714’te İsveç’e varmayı başardı.

Devlet misafiri olan İsveç Kralı’na karşı gösterilen bu hiç misafirsever olmayan muamele büyük bir skandal yarattti ve sadrazam aleyhinde dedikodular ve tenkitler ayyuka çıktı. III. Ahmed skandalın halkın devlete karşı gösterdiği itimadı sarstığını anlamıştı. Bu nedenle 6 Nisan 1713’de buna karar veren ve uygulayan sadrazam Silahdar Süleyman Paşa; ona bir olumlu fetva veren şeyhülislam ve bunu uygulamaya destek sağlayan Kırım Hanı’nı azletti. III. Ahmed yakın danışmanı Silahdar Damat Ali Paşa‘nın tavsiyesini alıp Deli Hoca İbrahim Paşa’yı sadrazam görevine getirdi.

Bu atama büyük yankılar yarattı. Bir kısım devlet ricali ve katipler arasında Deli Hoca İbrahim Paşa aleyhinde acayip dedikodular yayılmaya başladı:[1]

Kokuşmuş gemici fesine sarılı burma sarığı çıkartılıp başına vezir kavuğu konulduğunda odaya yayılan pis koku, amber tütsüsüyle bastırılmıştı…. Sokak ortasında kadınlara laf atan (bir) garip adam(dı).

Diğer taraftan Deli Hoca İbrahim Paşa da durumdan hoşnut değildi. Sadrazamlığa getirilmesi Silahdar Damat Ali Paşa tavsiyesi ile olmuştu; devlet idaresinde her iş padişaha yakın danışmanlığı dolayısıyla ancak onun tavsiyelerine göre yapılmaktaydı. Sadrazam Deli Hoca İbrahim Paşa’nın idarede ve hükümleri üzerinde bağımsızlığı bulunmamaktaydı. Sadrazam tüm devlet işlerini eline almayı istemekteydi. Kendi bağımsızlığına set çekenleri bertaraf etmeyi planlamaktaydı.

Bunların başında Silahdar Damat Ali Paşa’yı ortadan kaldırmak istemekteydi. İlk olarak kayıkçılarından birisini Silahdar Damat Ali Paşa’yı suikast yapmaya memur etti. Bunu sağlamak için Sadrazam konağında yeni Kırım Hanı Kaplan Giray, reis’ülkuttab Abdülkerim Bey ile Silahdar Damat Ali Paşa’nın davetli olduğu bir ziyafet tertip etti. Fakat hazırlanan komployu kethüdasından haber alan Silahdar Damat Ali Paşa daha ihtiyatlı olmaya başlamıştı ve rahatsızlığını söyleyerek hastaymış gibi özür diledi. Fakat durumu çok yakın danışmanı olduğu Sultan III. Ahmet’e gönderdiği şöyle bir arıza ile bildirdi:[2]

Şu herifi geturup devleti kayırır deyu vezir-i âzam eyledin; devlet nabzından bihaber. On beş yirmi odalık peyda edip çiçekçi olmuş; bana da sana da kasdi mukarrer ve yarın bütün âyân-i devleti ve İsveç kralını ve balyozları ziyafet ve meşveret bahanesiyle Demirtaş’a (Edirne’ye) davet, beni ve İsveç kralını öldürecektir; beni sen öldür gitmem.

Sadrazam İsveç kralının sorunlarını kral ile Demirtaş devlet misafir konağında görüşmek isteyince de kral Demirbaş Şarl da bir suikast korkusundan kendini hasta gibi gösterdi.

Silahdar Damat Ali Paşa’nın gönderdiği arızayı alan ve İsveç kralının da sadrazamla mülakata gelmediğini öğrenen III. Ahmet sadrazamı saraya davet ederek ona önce “düşman ahvalinin ne olduğu” hakkında bir soru sordu ve sadrazamdan

Yeniçeri ocağını kendime uydurdum. Yeniçeri ağasıyla yekdil ve yekcihet oldum.

cevabını aldı.[2] Sadrazamın “yeniçeriyi elde ettim” cümlesinde III. Ahmed kendine bir suikast olabileceğinden vehme ve kuşkuya kapıldı ve konuşmadan hemen sonra 27 Nisan1713‘te sadrazamın idam edilmesine karar verdi.

O gün sadrazamdan mühr-ü humayun geri alındıktan sonra cellat haseki Kara Mustafa tarafından boğularak idam edildi. Cesedi Tunca kenarına gömüldü ama gömülme yerinin belirsiz olması sağlandı. Kel Hoca İbrahim Paşa idam edildiği sırada yaklaşık 60 yaşlarında idi. İdamını takiben tüm malları ve eşyası devlet tarafından müsadere edildi.

Deli Hoca İbrahim Paşa’in idamından sonra Silahdar Damat Ali Paşa sadrazam görevine getirildi.


Değerlendirme

Yetenekli ve zeki bir kişi olan Kel Hoca İbrahim Paşa kendisini yetiştirmiş ve yüksek mevkilere erişmiştir. Denizcilikte çok başarılı olmuştur. Fakat, devlet idaresine gelince birbiri ardından sadrazamları azl ve idam ettiren Silahdar Damat Ali Paşa’dan kurtulmayı ve işinde serbest kalmayı planlamış ise de başarılı olamamıştır.


Kaynakça

  1. ^ Şaka, Necdet, (1999), Bu Mülkün Sultanları, İstanbul:Oğlak Yayınları ISBN 975-329-2996 s.319
  2. ^ a b “Osmanlıyız” websitesinde “Hoca İbrahim Paşa” maddesi

Dış bağlantılar

Siyasi görevi
Önce gelen:
Silahdar Süleyman Paşa
Osmanlı Sadrazamı
6 Nisan 1713 – 27 Nisan 1713
Sonra gelen:
Silahdar Damat Ali Paşa
Askerî görevi
Önce gelen:
Kirli Ahmed Paşa
Kaptan-ı Derya
1711 – 1712
Sonra gelen:
Kirli Ahmed Paşa

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/Hoca_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa

Comments

Add a Comment
  1. Your comment is awaiting moderation.

    Well expressed without a doubt! .
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    viagra herbal alternative
    buy viagra
    viagra beginning dose
    buy viagra online

  2. Your comment is awaiting moderation.

    Wow a lot of superb information.
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    works viagra
    viagra for women
    compare viagra to cialis and levitra
    buy viagra online

  3. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. Many thanks.
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    does blue cross cover viagra
    viagra 100mg
    viagra cosco
    viagra for women

  4. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely put! !
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    free sample of viagra or cialis
    generic viagra
    10mg vs 20mg viagra experiance
    generic viagra online

  5. Your comment is awaiting moderation.

    Whoa quite a lot of fantastic data!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    purchase viagra uk
    generic viagra 100mg
    file name of viagra virus
    viagra online

  6. Your comment is awaiting moderation.

    You actually revealed it very well!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra falls band
    generic viagra 100mg
    viagra anxiety
    buy viagra

  7. Your comment is awaiting moderation.

    You actually explained that exceptionally well!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    free fonts viagra
    buy viagra online
    pc100 viagra
    viagra without a doctor prescription

  8. Your comment is awaiting moderation.

    Fantastic knowledge. Thanks a lot.
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    new female viagra colbert report
    viagra online
    bose wave radio viagra
    generic viagra 100mg

  9. Your comment is awaiting moderation.

    You actually suggested that exceptionally well.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra ciesta
    viagra pills
    sex viagra
    buy viagra online

  10. Your comment is awaiting moderation.

    You have made the point.
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    viagra saved a sex slump
    generic viagra online
    can someone with afib take viagra
    viagra for sale uk

  11. Your comment is awaiting moderation.

    Fantastic content. Thanks!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra discount retail
    viagra 100mg
    viagra eyes
    viagra without a doctor prescription

  12. Your comment is awaiting moderation.

    Truly quite a lot of beneficial knowledge!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra gay porn challenge
    generic viagra 100mg
    cyalis levitra sales viagra
    viagra without a doctors prescription

  13. Your comment is awaiting moderation.

    Beneficial forum posts. Many thanks!
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    viagra commercial theater elevator
    buy viagra
    female pleasure viagra
    cheap viagra

  14. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. Cheers!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    silagra brand name viagra cumwithuscom
    generic viagra 100mg
    viagra free sample coupon
    generic viagra 100mg

  15. Your comment is awaiting moderation.

    Reliable write ups. With thanks!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    will viagra work on young males
    buy viagra online
    2 free viagra
    generic viagra 100mg

  16. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks. I like this.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra counter act with lisinopril
    viagra without a doctor prescription
    viagra online no prescriptions overnight
    generic viagra 100mg

  17. Your comment is awaiting moderation.

    You said it very well..
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    1cialis comparison levitra viagra
    viagra for women
    viagra hom eoffice toronto
    generic viagra 100mg

  18. Your comment is awaiting moderation.

    Perfectly voiced really! .
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra comparison prices online
    viagra for sale uk
    wholesale prices viagra
    viagra for sale uk

  19. Your comment is awaiting moderation.

    Seriously tons of fantastic facts.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    female viagra fox news
    buy generic viagra
    viagra andnot generic
    viagra without a doctors prescription

  20. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. Thanks!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    viagra dicount
    viagra pills
    connolly cowper viagra edinburgh pages
    viagra generic

  21. Your comment is awaiting moderation.

    You actually stated that perfectly.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    effexor is viagra for women
    generic viagra
    fioricet soma tramadol viagra
    buy viagra online

  22. Your comment is awaiting moderation.

    You actually mentioned this exceptionally well!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra ibuprofen
    viagra 100mg
    viagra trial pak
    generic viagra 100mg

  23. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot, I enjoy it.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    compare viagra levitra
    viagra for sale uk
    female viagra
    generic viagra 100mg

  24. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers! I appreciate it.
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    robin williams when bush takes viagra
    generic viagra 100mg
    viagra vs cyalis
    buy viagra online

  25. Your comment is awaiting moderation.

    Wonderful content. Thanks a lot!
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    generic brand for viagra
    viagra without a doctor prescription
    viagra specs
    generic viagra

  26. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Thanks a lot!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    improve viagra effectiveness
    generic viagra
    find viagra free sites search
    generic viagra online

  27. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you, Very good information!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    global systems viagra
    buy generic viagra
    effectiveness of viagra
    viagra pills

  28. Your comment is awaiting moderation.

    Regards! A lot of knowledge!

    https://www.genericviagracubarx.com/
    prescription female viagra
    viagra without a doctor prescription
    heart attacks caused by viagra
    viagra online

  29. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks! Helpful information!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    cialis soft drug generic levitra propecia store viagra
    cheap viagra
    india generic viagra legal
    buy viagra online

  30. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks, Loads of data.

    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    hosta rosedale viagra
    generic viagra 100mg
    viagra heart disease
    buy generic viagra

  31. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot, An abundance of write ups.

    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra generic oregon
    buy generic viagra
    viagra crap
    viagra 100mg

  32. Your comment is awaiting moderation.

    Beneficial posts. Thanks!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    counter over viagra
    buy viagra online
    discounted generic viagra
    viagra pills

  33. Your comment is awaiting moderation.

    Very good tips. Many thanks!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra genuine
    viagra online
    pfizer viagra
    generic viagra

  34. Your comment is awaiting moderation.

    Wow a good deal of good tips.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    medical use of viagra
    generic viagra online
    contraindication epinephrine viagra
    viagra for sale uk

  35. Your comment is awaiting moderation.

    Wonderful tips. Thank you!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    viagra for pulmanary hypertension
    generic viagra 100mg
    zenerx natural viagra
    viagra 100mg

  36. Your comment is awaiting moderation.

    You said it perfectly..
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    viagra soft tabs uk buy
    buy viagra
    viagra within hours
    viagra pills

  37. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks. Quite a lot of write ups!

    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra best price on net
    buy viagra
    pharmacy online viagra free trial
    viagra without a doctors prescription

  38. Your comment is awaiting moderation.

    Truly tons of amazing material!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    how much arginine is in viagra
    viagra for women
    viagra sex options
    buy viagra

  39. Your comment is awaiting moderation.

    Great information. With thanks!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    viagra no 2
    buy generic viagra
    viagra and 4
    generic viagra 100mg

  40. Your comment is awaiting moderation.

    Reliable postings. With thanks.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    will viagra help women
    buy viagra
    settlement agreements on viagra
    cheap viagra

  41. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos! Quite a lot of knowledge.

    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    levitra viagra sending emails account
    viagra pills
    viagra to propecia side efffects
    viagra without a doctors prescription

  42. Your comment is awaiting moderation.

    Helpful information. Regards!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    viagra in desert
    viagra for women
    buy viagra in london
    generic viagra

  43. Your comment is awaiting moderation.

    Fantastic facts. Thanks.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra doses
    viagra generic
    phillip stricker viagra trial
    generic viagra

  44. Your comment is awaiting moderation.

    You mentioned that very well!
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    buy cheap deal online viagra viagra
    viagra online
    buying viagra over the internet
    buy viagra online

  45. Your comment is awaiting moderation.

    Whoa a lot of helpful knowledge.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra versus cialis
    viagra generic
    snow white viagra girl
    buy viagra

  46. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot, I like this!
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    does viagra come in a drink
    viagra without a doctors prescription
    animal viagra
    buy viagra

  47. Your comment is awaiting moderation.

    Regards. Quite a lot of postings.

    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    viagra where to really anonymous
    buy viagra
    nonprescription viagra australia
    viagra pills

  48. Your comment is awaiting moderation.

    You actually reported that very well.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    cheapest viagra generic substitute
    buy generic viagra
    buy viagra on the web insurance
    viagra online

  49. Your comment is awaiting moderation.

    You explained it superbly.
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    find search 76k cialis viagra pages
    generic viagra online
    viagra watermelon
    viagra generic

  50. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks! I value it!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    herbal source of viagra
    cheap viagra
    where can i find viagra
    viagra generic

  51. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Kudos!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    viagra doctor l a
    viagra 100mg
    we to buy viagra online
    buy generic viagra

  52. Your comment is awaiting moderation.

    You actually suggested this well.
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    viagra sales on line
    buy viagra online
    splitting viagra 100 mg
    generic viagra

  53. Your comment is awaiting moderation.

    Fantastic data. Thank you!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra paypall
    buy viagra
    interactions between viagra and ritalin
    generic viagra 100mg

  54. Your comment is awaiting moderation.

    Info clearly applied..
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    viagra find online pages edinburgh free
    buy viagra
    cheapest prices generic viagra
    buy generic viagra

  55. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing quite a lot of very good info.
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    viagra and other erectile medicines
    viagra for sale uk
    baise hard avec viagra
    generic viagra 100mg

  56. Your comment is awaiting moderation.

    You actually mentioned it adequately.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    u 52892 viagra
    viagra online
    viagra online drugstore
    viagra online

  57. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos, Valuable information.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra hom eoffice toronto
    generic viagra online
    european antidepressant viagra for women
    viagra without a doctor prescription

  58. Your comment is awaiting moderation.

    Regards! I appreciate it!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    over the counter viagra alternative
    buy viagra online
    viagra alternative african black ant
    viagra without a doctors prescription

  59. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Appreciate it!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    forced feminization viagra story
    viagra without a doctors prescription
    mushrooms and viagra
    viagra for women

  60. Your comment is awaiting moderation.

    Superb postings. Thanks.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra suppliers uk
    viagra pills
    photos of viagra users
    buy generic viagra

  61. Your comment is awaiting moderation.

    Really lots of useful advice.
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    viagra substitutes over the counter
    buy viagra
    supplements that replaces viagra
    viagra for women

  62. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing plenty of terrific material.
    http://viagrawithoutadoctorsntx.com/
    viagra oab
    viagra 100mg
    viagra pr cautions d’emploi
    buy generic viagra

  63. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely put. .
    http://viagrawithoutadoctormsn.com/
    free viagra woman
    viagra 100mg
    double viagra
    buy viagra online

  64. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you! Terrific stuff!
    http://viagrawithoutadoctormsn.com/
    generic softtabs viagra
    viagra for sale uk
    is viagra safe
    generic viagra online

  65. Your comment is awaiting moderation.

    You explained that wonderfully!
    http://viagrawithoutadoctorsntx.com/
    plavix and viagra
    viagra for sale uk
    okean viagra mp3
    viagra online

  66. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Many thanks.
    http://viagrapego.com/
    viagra by phone
    viagra without a doctor prescription
    viagra and ejaculating
    generic viagra 100mg

  67. Your comment is awaiting moderation.

    You said it adequately.!
    http://viagrawithoutadoctorsntx.com/
    viagra for young men
    viagra for women
    mental exerices instead of viagra
    generic viagra 100mg

  68. Your comment is awaiting moderation.

    You actually explained it really well.
    http://viagrawithoutadoctorsntx.com/
    shopping for viagra
    generic viagra
    is viagra over the table
    viagra for women

  69. Your comment is awaiting moderation.

    Truly tons of beneficial knowledge!
    http://viagrapego.com/
    viagra generic name
    viagra for sale uk
    generic viagra compared
    buy viagra

  70. Your comment is awaiting moderation.

    Tips certainly used.!
    http://viagrapego.com/
    risks of using viagra for recreation
    buy viagra online
    viagra samples scam
    viagra without a doctor prescription

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir