Nevşehirli Damat İbrahim Paşa

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa (d. 1660 – ö. 16 Ekim 1730 İstanbul), III. Ahmet saltanatında, 9 Nisan 1718 – 1 Ekim 1730 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış Türk asıllı Osmanlı devlet adamı. Oğuzların Beydilli boyuna mensup Boynuinceli aşiretindendir.[1] İsmiLale Devri ve Nevşehir ile özdeşleşmiştir. Enderun‘dan yetişen sadrazamların on üçüncüsü ve Osmanlı sadrazamlarının yüz otuzuncusudur.


Hayatı

Nevşehir (Muşkara)’de dünyaya geldi. Babası İzdin (Zeytin) Voyvodası Ali Ağa idi.

İş bulmak için İstanbul‘a gelmiş ve Eski Saray masraf katibi Mustafa Efendinin delaletiyle (tavsiyesiyle) 1689‘da sarayın helvacıocağına, daha sonra eski saray baltacıları ocağına kaydolmuştur. İbrahim Efendi hizmetleri ile zamanla yükselip Darüssaade ağasının yazıcı halifesi olarak Padişahın bulunduğu Edirne‘ye gitti. Şehzade Ahmed‘in padişah olmasından sonra 1703‘te Darüssaade ağası yazıcılığına tayin edildi. Bu vazifedeyken padişahın itimat ve teveccühünü kazandı. Ancak Sadrazam olan Çorlulu Ali Paşa onu Edirne’ye gönderdi.

1715‘te Mora Seferine çıkan Veziriazam Silahdar Damat Ali Paşa, İbrahim Efendi’yi mevkufatçılıkla beraberinde götürdü. Buranın alınmasından sonra da tahrir (katiplik) işi ile vazifelendirildi.

İbrahim Efendi, 1716 yılında Avusturyalılarla yapılan Petrovaradin Muharebesi‘nde bulundu. Mağlubiyetten ve sadrazam ve serdar-i ekrem olan Silahdar Damat Ali Paşa şehit olduktan sonra vaziyeti Padişaha arz etmek üzere bir arıza ile ordu tarafından Edirne‘ye gönderildi. III. Ahmed çok güvendiği İbrahim Efendi’yi geri göndermeyerek birinci ruznameci yaptı. Birkaç gün sonra da 3 Ekim 1716‘da sadaret kaymakamlığına tayin etti.

İbrahim Paşa, şehit Silahdar Damat Ali Paşa‘nin dul kalmış bulunan III. Ahmed‘in kızı Fatma Sultan ‘la 1717‘de nikahlanarak Damat oldu. İbrahim Paşa’nın teşebbüsleri sayesindeAvusturyalılarla barış yapılmasının kararlaştırılmasından sonra, 1718‘de sadrazamlığa getirilerek Avusturya ile Pasarofça Antlaşması‘nı imzaladı. Aynı yıl Venediklilerle de barış yapıldı.

İbrahim Paşanın on üç yıl süren sadrazamlığı zamanında İran ile bir kez savaş yapıldı. Ancak oluşturulan genel barış ortamında devlet bir huzur dönemine girmiştir.

Lale, Çırağan, Sadabad ve diğer mesirelerde, helva sohbetleri düzenlenmesi de bu dönemde oldu. Bunun yanı sıra ilk matbaanın tesisi ve sanayi müesseselerinin kurulması onun gayretleri ile gerçekleşti.

İbrahim Paşa, Eylül 1730‘da meydana gelen Patrona Halil İsyanı sırasında Sultan III. Ahmed’in heyetiyle birlikte vardığı karar uyarınca öldürülerek cesedi isyancılara teslim edildi. Cesedi paramparça edildi.


Değerlendirme

Devlet işlerine vakıf, düşünceli, mutedil, kadirşinas, kabiliyetli insanların kadrini bilen bir devlet adamıydı. Padişahın teveccühünü (sevgi ve yakınlık) kazanmakla ve bütün işleri eline almakla şımarmamış, kendisine fenalık yapanlara dahi iyilikte bulunmuştur.

İbrahim Paşa’nın yüksek nitelikleri beyandan aşırıdır. Hazineyi gelirle doldurmuştur. Din ve devlet işlerindeki hizmeti de yazıya sığmaz. Himmeti yüksekti. Aristo kavrayışlı, Eflatun görüşlü, Lokman bilgeliğinde, mülk ve milleti düzende tutan, vakur, mütevazı, tedbirli, mert ve gayretli, iyiliği ikramı çok, yüce himmetli, iyi ahlaklı, yüce soylu, doğruluktan şaşmayan, tedbirli vezir, kanunlara hakim benzersiz sadrazamdı. Özellikle bilgin ve erdemlilere, şeyhlere, ariflere, hüner sahiplerine, şiir ve nesir yazanlara, söz ve yazı ustalarına, müzisyenlere aşırı meyli ve yakınlığı vardı. Ekseri gece ve gündüzlerde ilim ve marifet sahipleriyle sohbet eder, her birini ödüllendirirdi. Bir kişiyi ayıbından ötürü aşağılamaz, rakiplerine bile mansıplar vezirlik verir, yaşlı yoksul herkesi ihyadan geri kalmazdı. Yaratılışı gereği hayır işlerine düşkündü. Nice nice yüce eseri vardır.
Dilâverzâde, Zeyl-i Hadîkatü’l-Vüzerâ‘dan

Eserleri

Damat İbrahim Paşa’nın hayır eserleri oldukça fazladır. Bunların başında, zevcesi Fatıma Sultanla beraber İstanbul‘da Şehzade Camii yakınında yaptırdıkları dershane (Darülhadis), talebeye mahsus odalar, sebil, kütüphane gelir. İstanbul‘un muhtelif yerlerinde çeşme, sebil ve mesire yerleri yaptırmıştır. Ayrıca doğum yeri olan ve o tarihteNiğde‘ye bağlı olan Muşkara köyünü, başka yerlerden ahaliyi getirip, aşiretleri iskan ile burayı kaza yaptı ve kasabayı sur ile genişletti. Muşkara adını kaldırıp Nevşehir diye adlandırdığı bu yerde iki cami, bir medrese ve medrese talebesiyle fakir halk için imaret yaptırdı.

İstanbul‘da kitap satan esnafta bulunan nadide kitapların, ucuz fiyatla satın alınarak Avrupa‘ya gönderildiğini öğrenen İbrahim Paşa, bu eserlerin yurtdışına çıkışını yasaklayıp kütüphaneler tesis etti. Ayrıca İstanbul‘da bir çini fabrikası ve çuha fabrikasının yanında Hatayi ismi verilen kumaş fabrikasının tesisi, İbrahim Paşa’nın gayret ve çalışmalarıyla olmuştur. Lale Devri ile başlayan park ve bahçelik de bu gayretli sadrazam sayesinde gerçekleşti. Ancak 1730 yılındaki Patrona Halil İsyanı‘ndan sonra bu bahçeler yakılıp yıkıldı.


Kaynakça

  1. ^ [1] Prof. Dr. Nusret BULUTCU, Hacıahmetoğulları Muhtemel Tarihi

Dış bağlantılar

  • Danışmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkâni, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
  • Buz, Ayhan (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN 978-975-254-278-5
  • Aktepe, M. Münir, “Damad İbrahim Paşa, Nevşehirli”, in: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, Bd. 8, S. 441–443, Istanbul 1993
Önce gelen:
Tevkii Nişancı Mehmed Paşa
Osmanlı Sadrazamı
9 Nisan 1718 – 1 Ekim 1730
Sonra gelen:
Silahdar Damat Mehmed Paşa

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/Nev%C5%9Fehirli_Damat_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa

Comments

Add a Comment
  1. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos! Lots of write ups.

    buy keyword qoclick com site viagra live canadas 1998 viagra commercial
    generic viagra 100mg
    buy brand name viagra – https://genericviagrarcp.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  2. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos! A good amount of tips.

    cialis generic lowest price viagra viagra cut in thirds
    viagra pills
    free herbal viagra samples – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  3. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Regards.

    viagra high blood pressure canadian viagra prices
    viagra pills
    samples of viagra – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  4. Your comment is awaiting moderation.

    You’ve made your point very nicely!.

    florida viagra find charles linskaill search viagra
    viagra without a doctors prescription
    viagra cialis comparison – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  5. Your comment is awaiting moderation.

    You’ve made your position very well..

    caverta generic viagra viagra lavetra cialis
    viagra for sale uk
    viagra label picture – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  6. Your comment is awaiting moderation.

    Terrific postings. Thanks.

    buy viagra online in the uk viagra money settelments in 2010
    cheap viagra
    where can u sample viagra free – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  7. Your comment is awaiting moderation.

    Terrific stuff, Kudos.

    cheap order prescription viagra viagra rogain online sales
    viagra for women
    take viagra with yohimbe – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  8. Your comment is awaiting moderation.

    Helpful information. Appreciate it.

    viagra dirty side effects to viagra
    viagra generic
    viagra ad in magazine – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  9. Your comment is awaiting moderation.

  10. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely said. !

    viagra side ef search viagra viagra edinburgh pages online
    buy viagra online
    discount viagra prescription drug – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  11. Your comment is awaiting moderation.

    You actually stated it terrifically.

    viagra uk prescription viagra online no rx comparison
    buy viagra
    viagra india mail order – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  12. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing write ups, Cheers.

    viagra take with water viagra sildenafil citrate
    viagra without a doctors prescription
    directions for viagra use – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  13. Your comment is awaiting moderation.

    You actually mentioned that well!

    female viagra stories sales online viagra sale
    viagra 100mg
    viagra migraine – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  14. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely put. .

    viagra kills viagra thailand
    generic viagra
    female version of viagra niagra – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  15. Your comment is awaiting moderation.

    You explained that effectively.

    russian viagra death viagra cialis levitra in lima peru
    viagra generic
    3generic meltabs viagra – https://genericviagrarcp.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  16. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Regards.

    suppliers of generic viagra viagra used with
    viagra generic
    info on sexual drugs like viagra – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  17. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible many of very good tips.

    viagra headquarters in toronto canada free trail of viagra
    buy generic viagra
    arginine nitric oxide viagra levitra cialis – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  18. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible loads of fantastic advice!

    ship free viagra sample lawsuits on viagra
    viagra 100mg
    viagra buy in canada – https://genericviagrarcp.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  19. Your comment is awaiting moderation.

    Excellent advice. Thanks.

    viagra men viagra peyronie’s side effects
    buy generic viagra
    discount viagra prescription – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  20. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks! Awesome stuff.

    viagra 200mg fine viagra
    generic viagra 100mg
    what stores sell viagra – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  21. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you! I like it.

    viagra success pictures piadas de viagra
    buy generic viagra
    viagra cheap and fast delivery – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  22. Your comment is awaiting moderation.

    You actually explained it well.

    vision loss and viagra buy now viagra
    generic viagra
    viagra enlargement – https://genericviagrarcp.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  23. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot, I like it.

    viagra condom machine uk generic viagra sales
    viagra pills
    robin williams viagra video – https://genericviagrarcp.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  24. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot! Quite a lot of forum posts!

    cost of viagra priaprism viagra
    generic viagra online
    american viagra company – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  25. Your comment is awaiting moderation.

    Seriously all kinds of terrific information!

    viagra pd5 does viagra increase size
    generic viagra online
    brochures on viagra – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  26. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you. I value this.

    viagra pharma company viagra versus birth control
    viagra generic
    viagra prozac – https://genericviagrarcp.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  27. Your comment is awaiting moderation.

    You actually reported it adequately.

    paraplegic viagra viagra for younger men
    viagra generic
    laws and dispensing of viagra – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  28. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible tons of valuable facts!

    walgreens herbal viagra generic viagra vs prescription viagra
    cheap viagra
    blood pressure medications simular to viagra – https://genericviagrarcp.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  29. Your comment is awaiting moderation.

    You made your position quite effectively..

    viagra patent generic viagra subsitute
    viagra for sale uk
    viagra cialis levitra comparison – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  30. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers, Terrific information!

    taking viagra and micardis viagra reliabel testimonial
    viagra for women
    what viagra does – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  31. Your comment is awaiting moderation.

    Tips very well used!!

    healthy man viagra best and cheapest viagra pills
    buy viagra online
    viagra dallas no prescription online – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  32. Your comment is awaiting moderation.

    Great material. Regards!

    video viagra drunk boxer viagra molesters
    generic viagra 100mg
    viagra and bendroflumethiazide – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  33. Your comment is awaiting moderation.

    You reported this terrifically.

    viagra and ritalin herbal viagra superdrug
    generic viagra
    use of viagra after rr prostatectomy – https://genericviagrarcp.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  34. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you. I like it!

    viagra and depression take viagra and then penis pump
    generic viagra 100mg
    free viagra without prescription – https://genericviagrarcp.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  35. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks. An abundance of data!

    teenager taking viagra viagra cialis online sales
    viagra 100mg
    is there generic viagra – https://genericviagrarcp.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  36. Your comment is awaiting moderation.

    Many thanks! Great stuff!

    discount sildenafil generic viagra viagra and vascular disease
    buy viagra
    teens taking viagra – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  37. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, With thanks!

    sales online viagra utube music viagra
    buy generic viagra
    what insurance companies cover viagra – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  38. Your comment is awaiting moderation.

    You have made your point extremely clearly.!

    gay men viagra viagra and wanking
    viagra pills
    viagra and orgasm – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  39. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. Regards.

    viagra no what is viagra made of
    viagra for women
    cheapest place to buy viagra – https://genericviagrarcp.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  40. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing all kinds of great material!

    viagra recreationally viagra v lavrita
    viagra generic
    10-minute viagra – https://genericviagrarcp.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  41. Your comment is awaiting moderation.

    You reported that well!

    target viagra rush limbaugh viagra island
    generic viagra online
    viagra constapation – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  42. Your comment is awaiting moderation.

    Good content. Appreciate it!

    best price viagra with prescription video my penis on viagra
    viagra for sale uk
    viagra massage – https://genericviagramsl.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  43. Your comment is awaiting moderation.

    You have made your stand extremely clearly..

    generic viagra tadalafil viagra free sites computer find online
    viagra generic
    pennysaver newspaper viagra – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

  44. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot. A lot of stuff!

    viagra without prescription us pharmacy cialis viagra cost comparison
    viagra generic
    viagra brand generic – https://genericviagrantx.com

    Geraldrek
    Dwaynegow
    KevinOvari

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir