Topal Osman Paşa

Topal Osman Paşa, (d. 1663? Mora – ö. 1733, Kerkük), I. Mahmut saltanatında 21 Eylül 1731 – 12 Mart 1732 tarihleri arasında altı ay iki gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.


Hayatı

Mora‘da yerleşik bir Türk ailesindendir. Babasi Konya asıllı ama Mora’ya yerleşmiş olan Bekir Ağa’dır.[1]İstanbul‘a gelince sarayda koz bekçileri ocağına kaydedilmiş bir süre hizmet verdikten sonra pandolbaşı olarak saray bahçelerinde görev yapmıştır. [2] 21 yaşında padişah emriyle denizden Mısır‘a gitmekkte iken Mısır sahili açıklarinda bir İspanyolkorsan gemisi tarafından esir edilerek Malta‘ya götürülmüştür. Bu arada bacağıgndan yaralanmış hayatinin sonuna kadar kötürüm kalmis ve lakabi “topal” olmuştur. Fidyesi ödendikten sonra, Malta liman komutani bir Fransiz’in himmetiyle, bir Fransız gemisiyle Dimyat‘a götürülüp serbest bırakılmıştir [3]

1711’de Prut Savaşı‘ne katılmıştır. 1714’de Mora‘da Martalosbaşılık yapmış; 1715-1718 Osmanlı-Avusturya-Venedik Savaşı‘nda Mora’nın Venediklilerden geri alınması savaşında başarılı hizmet görmüştür. Mora seferinde Korent şehirine yapılan taarruzu yönetmiştir. 1715’te beylerbeyi olarak Turhala mutasarrıflığına; 1716’da Mora Seraskerliğine tayin oldu. Avusturya ve Venedik ile devam eden savaşta bir Venedik fırkateynini mürettebatıyla esir aldığı için Preveze ve Dubnice tarafları da idaresine verildi. 1718’de İnebahtı muhafızlığına getirildi. 1718 Pasarofça Antlaşması’ndan sonra Mart 1718 Bosna Valisi, ardından İnebahtı Muhafızlığı , 1721’de Rumeli Valisi, Ağustos/Eylül 1727’de tekrar Bosna valisi; Ocak-Şubat 1728’de Vıdın valisi yapıldı.[2] 1731’e kadar Arnavutluk ve Selanik‘i kaza kaza gezerek eşkıya teftişi de yaptı.

21 Eylül 1731‘de İstanbul‘a gelerek mühr-i humayunu teslim aldı. 5 ay gibi kısa bir süre sadrazamlık yaptı. Bu sadrazamlık sırasında 1730-1732 Osmanlı-İran Savaşı‘nda Osmanlı ordusu üstünlük kazanmaya başladı. Ocak 1732’de Safeviye saltanatından Tahmasp Şah’ın idaresinde bulunan İran’la Ahmet Paşa Antlaşması imzalandı.

Sadâretinde narh hususunda gayetle dikkat etmiştir.

Aynı dönemde Fransız asıllı Comte de Bonneval Ahmet adını alarak din değiştirmiş ve İstanbul’a getirtilerek surat topçusu, humbaracı ocağının reformuma görevlendirilmiştir. 12 Mart 1732’de Topal Osman Paşa yaklaşık 68 yaşında iken ihtiyarlığı ve halsizliğinden dolayı istifa etti.[1]

O yıl Trabzon Valiliği’ne atandı. Ocak 1732 Ahmet Paşa Antlaşması ne Osmanlıları ne de İranlıları memnun etmemişti. 1733’te İran’da Tahmasp’in Safaviye saltanatını temin etmiş olan “Tahmasp Kulu Han” yani Nadi Han bu antlaşmadan hoşlanmamıştı. Afganlarla yaptığı savaştan İsfahan‘a geri dönüp Şah Tahmasp’i İran tahtından indirip İran’da iktidarı tamamen ele geçirdi. Nadir Han Osmanlı Bağdat valisi olan Ahmet Paşa’ya bir mektupla Ahmet Paşa Antlaşması‘nı kabul etmediğini ve Osmanlı-İran savaşının devam ettiğini bildirdi. Osmanlı Devleti hemen harekete geçti ve 1735-1736 Osmanlı-İran Savaşı başladı. [4]

Nadir Han Kerkük üzerinden Bağdad’a yürümeye başladı ve 100.000 kişilik bir ordu ile Bağdad önüne geldi. Irak cephesi seraskeri olan Bağdad valisi Ahmed Paşa idi ve Bağdad ‘da kuşatma altında kalınca bu cephe serdarlığını yapamaz oldu. Bunun için Osmanlı Bağdad kuşatmasını kırmak için 1735’de Erzurum Valisi olan Topal Osman Paşa Tiflismuhafızı tayin edildi ve İran seraskeri yapıldı. Topal Osman Paşa 100.000 kişilik bir Osmanlı ordusuyla güneye inip Kerkük’ü geçip Samerar adlı bir mevkide İran ordusuna yaklaştı. Nadir Han Bağdad etrafında 12.000 kişilik bir birlik bırakarak 70.000 kadar büyük bir ordu ile Topal Osman Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunu karşılamaya koyuldu. 20 Temmuz 1633’de Bağdad’a yürüyüşle 12 saat uzaklıkta Docum (Düleyicik) mevkinde iki ordu “Docum Muharebesi”‘ne girişti. 9 saat süren bir savaştan sonra Topal Osman Paşa ve Osmanlı ordusu galip geldi. İranlı Nadir Han yaralı olarak kaçmayı başardı. Osmanlı ordusu büyük miktarda İran savaş levazimatı eline geçirdi. Bağdad’ı 6-7 ay kuşatan İran birlikleri de çekilmeye zorlandılar ve de Bağdad kuşatmadan kurtarıldı. [4]

Bağdad’ın kurtarılmasından sonra Ahmed Paşa İran seraskerliğini kabul etmedi. Topal Osman Paşa İran seraskeri ve Ahned Paşa’da Bağdad valisi kaldı. Topal Osman Paşa hasta idi seraskerlikten affını istedi. Kasım sonunda Sultan I. Mahmud onu takdir eden fermanlarr yollayarak seraskerlikte devam etmesini sağladı.[4]

Nadir Han “Docum Muharebesi”‘nde mağlup olmuş; büyük zayiat vermiş ve Hamedan’a çekilmişti. Fakat savaşdan vazgeçmemişti. Önce Musul tarsfina bir taaruz yoklaması yaptı. Sonra güya barış müzakereleri için haberler gönderdi. Ama yeni bir hücuma hazırlığa devam etti. [4]

Osmanlı ordusu ilkbaharda yeniden toplanmak üzere terhisler yapmış zayıf ve dağınık halde Kerkük önlerinde bir ordugahta bulunmakta idi. Nadir Han bunu fırsat bilerek Kerkük önünde dağınık halde kampta bulunan Osmanlı ordusuna bir baskın taaruza geçti. Kasım 1733’de yapılan “Kerkük Muharebesi”‘nde Osmanlı güçleri bozuldu. Osmanlı İran seraskeri bu muharebede savaşarak şehit oldu. [4]

Onu öldüren İranlı Allahyar Beig Geraylı adlı komutan paşanın başını kesip Nadir Şah’a sundu. Cenazesi Kerkük’te bulunan İmam Kasım Camii mezarlığındaki türbesinde gömülüdür.[1]


Eserleri

Kaynaklarda Topal Osman Paşa’nın Mora‘da Tripoliçe şehrinde çarşı içinde bir camii yaptırdığını bildirirler.


Değerlendirme

Sicill-i Osmani onu şöyle değerlendirir:[2]

Görüş sahibi, tedbirli, cesur ve yiğitti.

Osmanlılar Ansiklopedisi onu “tedbirli bir vezir” olarak görmektedir.


Kaynakça

  1. ^ a b c <Yaşaroğlu, Kamil “Osman Paşa (Topal)” (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.414 ISBN:975-08-0072-9
  2. ^ a b c Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN:975-333-0383 C.III s.428 [1]
  3. ^ “Topal Othman Pasha” Encyclopedia of Islam C.X. s.554-556
  4. ^ a b c d e Uzunçarsılı, İsmail Hakkı (1995), Osmanlı Tarihi İV. Cilt 1. Kısım:Karlofça Antlaşmasından XVİİİ. Yüzyılın Sonlarına Kadar Ankara:Türk Tarih Kurumu (5. Baskı) ISBN 975-16-0015-4n s.223-226

Dış bağlantılar

  • Buz, Ayhan (2009) ” Osmanlı Sadrazamları”, İstanbul: Neden Kitap, İŞBN 978-975-254-278-5
  • Danışmend, İsmail Hâmi (1971),Osmanlı Devlet Erkâni, İstanbul: Türkiye Yayınevi.
  • Yasaroğlu, Kamil “Osman Paşa (Topal)” (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.414 İŞBN:975-08-0072-9
  • Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları İŞBN:975-333-0383 C.III s.428 [2]
  • “Topal Othman Pasha” Encyclopedia of Islam C.X. s.554-556
Önce gelen:
Kabakulak İbrahim Paşa
Osmanlı Sadrazamı
21 Eylül 1731 – 12 Mart 1732
Sonra gelen:
Hekimoğlu Ali Paşa

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/Topal_Osman_Pa%C5%9Fa

1 Comment

Add a Comment
  1. Bu kıymetli bilgiler için çok teşekkür ediyorum
    Topal Osman Paşa altı nesil ( Namık Kemal soyu) geriden büyük babam olduğundam benim için son derece önemli bir kaynak olmuştur.
    Sonsuz teşekkürler
    Sevil Etili

  2. Your comment is awaiting moderation.

    You reported this really well.
    http://cialismsnntx.com/
    cialis free trial printable coupon
    buy cialis online
    zydena vs cialis
    cialis online

  3. Your comment is awaiting moderation.

    You have made your point very nicely!!
    http://cialisttk.com/
    cialis 5mg turkiye
    generic cialis
    cialis precio mexico mercado libre
    generic cialis

  4. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks. Numerous postings!

    http://cialismsnrx.com/
    testosterone basso e cialis
    cialis online
    viagra or cialis which is best
    cialis 20 mg

  5. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put. Thanks!
    https://www.cialismim.com/
    what is better levitra or cialis
    cialis generic
    can i take cialis with coffee
    buy cialis online

  6. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible many of useful advice.
    http://cialismsnntx.com/
    quanto cialis assumere
    cialis 20mg
    how much is daily cialis
    buy cialis online

  7. Your comment is awaiting moderation.

    Thank you. I appreciate it.
    http://cialismsnntx.com/
    is viagra 100mg better than cialis 20mg
    cialis 20mg
    cialis dosering
    buy cialis online

  8. Your comment is awaiting moderation.

    You actually suggested it exceptionally well!
    http://cialisttk.com/
    half life of cialis 5mg
    cialis 20mg
    cialis priapisme
    cialis without a doctor prescription

  9. Your comment is awaiting moderation.

    Regards! I like this.
    https://www.cialisfidel.com/
    cost comparison cialis levitra viagra
    cialis generic
    alguien a comprado cialis por internet
    buy cialis online

  10. Your comment is awaiting moderation.

    Kudos! A good amount of knowledge!

    https://www.cialismim.com/
    cialis em londrina
    generic cialis
    over the counter alternative to cialis
    cialis 20mg

  11. Your comment is awaiting moderation.

    Position clearly applied..
    http://cialismsnntx.com/
    cialis konya
    cheap cialis
    acheter cialis en ligne avis
    cialis generic

  12. Your comment is awaiting moderation.

    Excellent posts. Thank you.
    http://cialispego.com/
    cialis vs viagra bph
    cheap cialis
    ed cialis not working
    cialis online

  13. Your comment is awaiting moderation.

    Great content. Many thanks!
    http://cialispego.com/
    como funciona el medicamento cialis
    cialis 20 mg
    viagra zusammen mit cialis
    generic cialis

  14. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible many of very good data!
    http://cialispego.com/
    cialis eli lilly coupon
    cialis without a doctor prescription
    in welchen ländern kann man cialis rezeptfrei kaufen
    buy cialis online

  15. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks, Numerous tips!

    https://www.cialisfidel.com/
    cialis tablete forum
    cialis 20 mg
    prednisone cialis
    cialis 20mg

  16. Your comment is awaiting moderation.

    With thanks, A good amount of info.

    http://cialismsnrx.com/
    viagra cialis levitra comparison
    cheap cialis
    cialis at asda
    cialis generic

  17. Your comment is awaiting moderation.

    Superb forum posts. Thank you!
    http://cialisttk.com/
    cialis uludag sozluk
    generic cialis
    cialis headache treatment
    buy cialis online

  18. Your comment is awaiting moderation.

    Amazing lots of awesome tips!
    http://cialisttk.com/
    cialis ipb
    buy cialis online
    tadalis cialis
    cialis generic

  19. Your comment is awaiting moderation.

    This is nicely put! !
    http://cialispego.com/
    effetti collaterali cialis lilly
    cialis 20 mg
    maximale werking cialis
    cialis 20mg

  20. Your comment is awaiting moderation.

    Excellent information. Thanks a lot.
    https://www.cialismim.com/
    benicar with cialis
    generic cialis
    cialis varje dag
    cialis generic

  21. Your comment is awaiting moderation.

    Wonderful forum posts. Thank you.
    http://cialisttk.com/
    does cialis cause low sperm count
    cialis without a doctor prescription
    what does cialis do yahoo answers
    buy cialis online

  22. Your comment is awaiting moderation.

    Incredible loads of good info.
    http://cialispego.com/
    cialis w egipcie
    cialis generic
    comparatif viagra cialis
    cheap cialis

  23. Your comment is awaiting moderation.

    Regards, Wonderful stuff!
    http://cialismsnntx.com/
    can i take levitra after taking cialis
    cialis generic
    can cialis help delayed ejaculation
    cialis 20mg

  24. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks a lot! I like it!
    http://cialispego.com/
    difference entre levitra cialis et viagra
    cialis online
    bahaya obat kuat cialis
    cialis generic

  25. Your comment is awaiting moderation.

    Valuable forum posts. Thanks a lot!
    https://www.cialisfidel.com/
    cialis lipitor combination
    buy cialis online
    cialis 5 mg pills
    cialis without a doctor prescription

  26. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers, Plenty of data.

    http://cialismsnntx.com/
    prezzo del cialis da 5 mg
    cialis online
    cialis side effects ear ringing
    cialis 20mg

  27. Your comment is awaiting moderation.

    Great tips. Thanks.
    http://cialismsnrx.com/
    cialis high cholesterol
    cialis generic
    cialis 5 mg para que se utiliza
    generic cialis

  28. Your comment is awaiting moderation.

    Very good forum posts. Regards.
    http://cialismsnrx.com/
    preis cialis Г¶sterreich
    cialis 20mg
    dove comprare cialis in contrassegno
    cialis 20mg

  29. Your comment is awaiting moderation.

    Nicely put, Appreciate it.
    http://cialispego.com/
    cialis dosierung erfahrungen
    cialis generic
    preço cialis infarmed
    buy cialis online

  30. Your comment is awaiting moderation.

    Cheers. Quite a lot of material!

    http://cialispego.com/
    is tadalafil a generic cialis
    cialis without a doctor prescription
    cialis generico 20 mg opiniones
    cialis without a doctor prescription

  31. Your comment is awaiting moderation.

    Thanks, I appreciate this!
    http://cialisttk.com/
    cialis 20 mg comprimГ© pelliculГ© boГ®te 8 prix
    generic cialis
    what is herbal cialis
    generic cialis

  32. Your comment is awaiting moderation.

    Really lots of excellent info!
    http://cialisttk.com/
    does cialis treat high blood pressure
    cheap cialis
    cialis forum hrvatska
    cialis without a doctor prescription

  33. Your comment is awaiting moderation.

    Fine write ups. Thank you.
    http://cialismsnrx.com/
    cialis duration action
    generic cialis
    cialis cause headache
    cialis generic

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir