{"id":567,"date":"2023-06-08T16:43:32","date_gmt":"2023-06-08T13:43:32","guid":{"rendered":"https:\/\/dursunsaral.com.tr\/kitap\/?p=567"},"modified":"2023-06-08T16:43:34","modified_gmt":"2023-06-08T13:43:34","slug":"kagit-mendilci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dursunsaral.com.tr\/kitap\/2023\/06\/08\/kagit-mendilci\/","title":{"rendered":"K\u00c2\u011eIT MEND\u0130LC\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\">Bug\u00fcn ak\u015fama do\u011fru vapurla kar\u015f\u0131dan ka\u015f\u0131ya ge\u00e7erken, vapurda 13\u201314 ya\u015flar\u0131nda bir \u00e7ocu\u011fun elindeki k\u00e2\u011f\u0131t mendilleri satmak i\u00e7in u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">\u00c7ocuk, \u201cYard\u0131m i\u00e7in l\u00fctfen mendillerden bir tane sat\u0131n al\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d diyordu. \u015e\u0131k giyimli bir bayan da \u00e7ocu\u011fu yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p, \u201cNi\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131p baban\u0131n seni s\u00f6m\u00fcrmesine izin veriyorsun?\u201d diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. \u201cSenin okula gitmen laz\u0131m,\u201d diyordu. \u00c7ocuk ise \u00e7al\u0131\u015f\u0131p eve ekmek paras\u0131 g\u00f6t\u00fcrmesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Bunun \u00fczerine bayan, \u201cAnnen baban \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor da ni\u00e7in sen \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsun?\u201d diye sordu. \u201cSenin kanunen b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015fman yasak, annen ve baban\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131p sizlere bakmas\u0131 laz\u0131m, senin de okula gitmen laz\u0131m,\u201d diyordu. \u00c7ocuk buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u015f\u00f6yle cevap veriyordu, \u201cAnnem hasta, babam \u00e7al\u0131\u015facak durumda de\u011fil, bir de karde\u015fim var fel\u00e7li, \u00e7al\u0131\u015f\u0131p onlara bakmam laz\u0131m. Ben okula gidiyorum, arta kalan zamanda da \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.\u201d Bunun \u00fczerine bayan bir mendil al\u0131p bir miktar para veriyordu \u00e7ocu\u011fa. \u00c7ocuk utanm\u0131\u015f olacak ki daha giri\u015fte olmas\u0131na ra\u011fmen vapurun o b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde mendil satmaya devam etmedi ve ba\u015fka bir b\u00f6l\u00fcme ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">\u015eimdi bu durumu analiz edelim ve ki\u015filer ve s\u00f6yledikleri s\u00f6zler \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnerek neden b\u00f6yle bir olay\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">\u0130lk \u00f6nce \u00e7ocu\u011fu tahlil edelim. Sade ve temiz giyimli, g\u00fczel konu\u015fan ve s\u00f6z s\u00f6ylenince dinleyen bir yap\u0131s\u0131 vard\u0131. Bu da ailesi hakk\u0131nda s\u00f6ylediklerinin do\u011fru olabilece\u011fini g\u00fc\u00e7lendiriyor. G\u00fcnl\u00fck hayatta \u00f6yle mendil satan \u00e7ocuklar kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor ki giyimiyle, davran\u0131\u015f\u0131yla ve mendil satarken kulland\u0131\u011f\u0131 \u00fcslupla bu i\u015fi zaruretten de\u011fil de i\u015f i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Bu tipler kar\u015f\u0131dakini dinlemez, ille de mendillerden al der ve ni\u00e7in sat\u0131yorsun diye soruldu\u011funda \u00e7o\u011funlu\u011fu istiyorsan alma der ve di\u011fer yolculara mendil satmaya devam eder. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6zlemde \u00e7ocu\u011fun kar\u015f\u0131s\u0131ndakine sayg\u0131yla ve d\u00fczg\u00fcnce cevap vermesi ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu tepki sonucu utanarak vapurun o b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde mendil satmaktan vazge\u00e7ip oradan ayr\u0131lmas\u0131, \u00e7ocu\u011fun mendil satma i\u015fini i\u015f i\u00e7in de\u011fil de mazeretten yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren en \u00f6nemli delili olu\u015fturuyor. Ya da biz yan\u0131l\u0131yoruz ve bu \u00e7ocuk bu konuda \u00e7ok iyi bir oyuncu, bu ihtimal de \u00e7ok az da olsa her zaman vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">\u015eimdi \u00e7ocu\u011fa soru soran bayan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131n\u0131 inceleyelim. Bayan \u00e7ocu\u011fu yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p, soru sormas\u0131yla \u00e7evresini g\u00f6zlemledi\u011fini ve toplumsal olaylara kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu da demek oluyor ki bayan okuyan, g\u00fcndemi takip eden bir ki\u015fi. Sordu\u011fu sorulara bak\u0131l\u0131nca toplumun s\u0131radan ya\u015fam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylenebilir, yani biraz \u00fcst gelir d\u00fczeyine ait birisi, giyimiyle de bunu kan\u0131tl\u0131yor. \u00c7ocu\u011fa sordu\u011fu sorulara kar\u015f\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 yan\u0131tlara verdi\u011fi tepkilere bak\u0131l\u0131rsa, sabit fikirleri olmayan, d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve \u00e7evredekileri alg\u0131lamaya m\u00fcsait bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131na sahip. Mevcut medyan\u0131n ve y\u00f6netimin s\u00f6ylemlerine bak\u0131p, \u00fclkenin iyi durumda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve bundan ald\u0131\u011f\u0131 cesaret ile \u00e7ocu\u011fun mendilcilik i\u015fini dilencilik yapmak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131na karar veriyor ve \u00e7ocu\u011fa bir ders vermek i\u00e7in ve yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu anlatmak i\u00e7in onunla konu\u015fuyor. Ancak hesaba katmad\u0131\u011f\u0131, \u015fehirde ya\u015fayan halk\u0131n ne durumda oldu\u011fudur. Hem ekonomik a\u00e7\u0131dan hem sosyal a\u00e7\u0131dan\u2026 D\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131ndaki bu eksiklik veya konuyla ilgili olmamazl\u0131k veya \u00e7evresinde b\u00f6yle ki\u015filer olmay\u0131\u015f\u0131, bir k\u0131s\u0131m medyan\u0131n ve y\u00f6netimin \u00fclkeyi iyi durumda g\u00f6steriyor olmas\u0131, \u00e7ocuktan ald\u0131\u011f\u0131 cevaplar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. \u0130leri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc ve anlay\u0131\u015fl\u0131 olmas\u0131 sebebiyle \u00e7ocu\u011fun istedi\u011fini yap\u0131yor. Bu da bayan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce geli\u015fimine a\u00e7\u0131k oldu\u011funu ve \u00f6\u011frenecek \u00e7ok \u015feyin daha var oldu\u011funu kendisine hat\u0131rlat\u0131yor. Bu da onun i\u00e7in iyi bir deneyim oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">\u015eimdi de \u00e7ocu\u011fun neden bu halde olu\u015funun ve bayan\u0131n bu tepkiyi veri\u015finin sebepleri \u00fczerinde dural\u0131m. Y\u00f6netim taraf\u0131ndan halka a\u00e7\u0131klanan y\u0131ll\u0131k ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen gelirin 10.000 dolar civar\u0131nda olmas\u0131, bayanda bu \u00fclkede adi i\u015flerle u\u011fra\u015facak ki\u015filerin bulunamayaca\u011f\u0131 fikrine neden oluyor.&nbsp; Ya\u015fan\u0131lan duruma bak\u0131nca y\u00f6netimin buldu\u011fu de\u011ferin yanl\u0131\u015f oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131yoruz. E\u011fer \u00e7ocuk sadece mendil sat\u0131p para kazansa, ancak y\u0131lda 6.900 TL (0,75[adet fiyat\u0131]*25[g\u00fcnl\u00fck sat\u0131lan]*365[g\u00fcn say\u0131s\u0131]=6843,75 TL) civar\u0131nda para kazanaca\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ancak bu paradan maliyetler (2.200 TL) \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, elde kalan net gelir 4.700 TL\u2019dir. Bu da demek oluyor ki \u00e7ocuk y\u0131lda 3200 dolar kazan\u0131yor. \u00c7ocu\u011fun s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re ailede 4 ki\u015fi var. Ba\u015fka hi\u00e7bir gelirleri yok ise bu ailede ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen y\u0131ll\u0131k gelir &nbsp;3200\/4=800 dolar demektir. Bu durumda ailenin ayl\u0131k kazanc\u0131 575 TL olup, asgari \u00fccretin biraz alt\u0131ndad\u0131r. Bu yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hesap gayrisafi milli h\u00e2s\u0131la hesab\u0131ndan say\u0131lmaz ama ger\u00e7ekte ya\u015fayan bir ki\u015finin ve ailesinin gelirlerinin hesaplanmas\u0131nda izlenecek en ger\u00e7ek\u00e7i yoldur. G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki y\u0131lda ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen gayrisafi milli h\u00e2s\u0131la de\u011feri, ki\u015filerin ekonomik ve sosyal durumunu belirlemede kullan\u0131lamayacak bir y\u00f6ntemdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Sonu\u00e7 olarak ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z nokta; y\u0131lda ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen gayrisafi milli h\u00e2s\u0131la de\u011ferinin y\u00f6netim taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klan\u0131p \u00f6v\u00fcn\u00e7 kayna\u011f\u0131 olarak say\u0131lmas\u0131 hi\u00e7bir anlam ifade etmez. \u00dclkenin geli\u015fmi\u015flik g\u00f6stergesi de\u011fildir. Sadece arac\u0131 bir de\u011ferdir. Neyin arac\u0131 de\u011feridir derseniz, \u00fclkedeki gelir adaletsizli\u011finin ne derecede oldu\u011funu anlamam\u0131za yarar. Yukar\u0131daki hesap a\u00e7\u0131k\u00e7a bunu g\u00f6stermektedir. Y\u00f6netimin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 10.000 dolar, bizim ise ki\u015fi ba\u015f\u0131 buldu\u011fumuz bu aile i\u00e7in de\u011fer 800 dolard\u0131r. Gelir adaletsizli\u011finin belirtisidir bu rakamlar. Tezimizi g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in bir \u00f6rnek daha verip konumuzu kapataca\u011f\u0131z. Y\u00f6neticilerin maa\u015flar\u0131n\u0131n ayl\u0131k 10.000 TL civar\u0131nda oldu\u011funu kabul edersek, y\u0131lda 120.000 TL kazan\u0131yorlar demektir. Ailelerinde 4 ki\u015fi oldu\u011funu ve durumu dengelemek i\u00e7in 1 ki\u015fiden ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul edersek, bu ailede y\u0131lda ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen gelir 120.000\/4=30.000 TL yani 20.000 dolard\u0131r. \u0130\u015fte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi gelir adaletsizli\u011fi bir ailede ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen y\u0131ll\u0131k gelir 800 dolar, di\u011ferinde ise 20.000 dolard\u0131r. \u015eimdi ise y\u0131lda ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen gayrisafi milli h\u00e2s\u0131la de\u011ferini hesaplayal\u0131m: (20.000+800)\/2=10.400 dolar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Demek ki h\u00fck\u00fcmetin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 y\u0131lda ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen gayrisafi milli h\u00e2s\u0131la de\u011feri 10.000 dolar civar\u0131ndad\u0131r tezi do\u011fru oluyor. Yine belirtmekte yarar var, bir ailede ki\u015fi ba\u015f\u0131 milli gelir 800 dolar, di\u011fer ailede ise 20.000 dolar. Bu bayan\u0131n y\u00f6netimin s\u00f6ylediklerini duyup, bizim yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hesab\u0131 bilmemesi, \u015fa\u015f\u0131rmas\u0131n\u0131n temel nedenidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right has-medium-font-size\">\u00a003.02.2011<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bug\u00fcn ak\u015fama do\u011fru vapurla kar\u015f\u0131dan ka\u015f\u0131ya ge\u00e7erken, vapurda 13\u201314 ya\u015flar\u0131nda bir \u00e7ocu\u011fun elindeki k\u00e2\u011f\u0131t mendilleri satmak i\u00e7in u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. \u00c7ocuk, \u201cYard\u0131m i\u00e7in l\u00fctfen mendillerden bir tane sat\u0131n al\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d diyordu. \u015e\u0131k giyimli bir bayan da \u00e7ocu\u011fu yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p, \u201cNi\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131p baban\u0131n seni s\u00f6m\u00fcrmesine izin veriyorsun?\u201d diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. \u201cSenin okula gitmen laz\u0131m,\u201d diyordu. \u00c7ocuk ise [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[47,43],"class_list":["post-567","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bir-liderin-dusunce-sistemi","tag-bir-liderin-dusunce-sistemi","tag-dursun-saral"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dursunsaral.com.tr\/kitap\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dursunsaral.com.tr\/kitap\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dursunsaral.com.tr\/kitap\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dursunsaral.com.tr\/kitap\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dursunsaral.com.tr\/kitap\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=567"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dursunsaral.com.tr\/kitap\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":568,"href":"https:\/\/dursunsaral.com.tr\/kitap\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/567\/revisions\/568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dursunsaral.com.tr\/kitap\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dursunsaral.com.tr\/kitap\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dursunsaral.com.tr\/kitap\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}